Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

2. De eerste jaren van Willem V als zelfstandig vorst waren rustig. Hij was een man met een slap en besluiteloos karakter, den tijd, waarin hij leefde, begreep hij niet. Moeilijkheden van ernstigen aard komen er eerst, als Engeland in oorlog geraakt met zijn koloniën in NoordAmerika. Onwillekeurig raken we in deze conflicten verward.

De koloniën wenschten niet geringeloord te worden door de Engelsche regeering. Ze eischten een zekere mate van zelfstandigheid. Vergeet niet, dat het hier gold koloniën met meerendeels blanke bevolking. George Washington en Benjamin Franklin waren de leiders. Groote sympathie genoten de Amerikanen in Frankrijk en in ons land. Ieder die met de vrijheid dweepte, verfoeide de Engelsche tyrannie.

Weldra klaagde Engeland over onzen handel met de opstandelingen in verboden waar, contrabande. We stoorden ons daar weinig aan. Maar een vloot om den handel te beschermen hadden we niet. Lichtzinnige optimisten dreven naar een oorlog met Engeland, die in 1780 uitbrak.

3. Die vierde Engelsche oorlog werd het begin van het einde. Niet door groote zeeslagen. Slechts één gevecht had plaats, en dat bleef nog onbeslist (1781, slag bij Doggersbank). Maar Engeland nam vele koloniën en onze handel verliep. Daarmee begon het verval zich duidelijk af te teekenen. Gelukkig sloten we in 1784 vrede te Parijs.

Een andere lastige buur was Jozef II, de keizer. Immers hij regeerde ook in de Zuidelijke Nederlanden, die sinds 1713 Oostenrijksch waren. Alleen met Fransche hulp konden we hem van 't lijf houden, maar nu was èn te land èn ter zee de machteloosheid der Republiek gebleken.

4. Van alle ellenden en narigheden kreeg de stadhduder de schuld. Eendrachtig bestookten Regenten en Democraten hem. Hun haat tegen Oranje bracht hen samen, als Patriotten bestreden zij de Prinsgezinden.

Felle aanvallen werden gedaan eerst op Brunswijk; later op Willem zelf. Beleedigingen en bespottingen verduurde hij, de pers gaf zich moeite hem te hoonen en te lasteren. De prins slikte veel, verzette zich slap, vluchtte liever uit Den Haag. Zijn vrouw, Wilhelmina van Pruisen, was flinker.

Zelfs gingen de Patriotten er toe over kleine legertjes te vormen. In naam tegen Jozef II (zie boven), inderdaad

Sluiten