Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

we pas, nadat we met Engeland geregeld hadden alle verschillen, die we met dit land op koloniaal gebied hadden. Toen konden we Atjeh den oorlog aandoen (1873). Met groote moeite is het gelukt de fanatiek-Mohammedaansche inwoners van Atjeh tot gehoorzaamheid te brengen.

In het begin, na aanvankelijk succes, vatte de regeering de zaak te kalm op, met zwakke strijdkrachten meende ze klaar te kunnen komen. Toen dit op een ramp dreigde uit te loopen, heeft men krasser maatregelen genomen. Aan generaal Van Heutsz is het tenslotte gelukt, den oorlog tot een goed einde te brengen. Hij had ons schatten gekost (1903).

Ook op Lombok hebben we met militair geweld moeten ingrijpen (1894), spoedig waren rust en orde daar hersteld en het Nederlandsche gezag gevestigd.

5. De generaal Van Heutsz, de Coen van de twintigste eeuw, heeft ook als gouverneur-generaal belangrijk werk gedaan. Vele vorsten, die nog een schijn van zelfstandigheid genoten, werden rechtstreeks onder ons bestuur geplaatst. Toen de binnenlandsche rust verzekerd was, kon men met alle kracht zich werpen op de ontwikkeling van de rijke natuurschatten, die Insulinde voortbrengen kan; Tabak, rubber, petroleum, suiker en zoo veel andere artikelen werden door maatschappijen gewonnen en voor de Europeesche markten bestemd. Naast de stoombooten kwam straks het vliegtuig, en de trotsche vogels van de K.L.M. maakten het mogelijk de reis aanzienlijk te bekorten.

De eerste Holland-Indiëvlucht gebeurde in 1924, steeds dichter werden Oost en West naar elkander gebracht (radio!).

6. Van de grootste beteekenis voor het ontwaken van het Oosten is de oorlog tusschën Rusland en Japan geweest (1904—1905). Voor het eerst werd een Westersche mogendheid door een Oostersche tot een nadeeligen vrede gedwongen. Den terugslag van dit feit heeft men in de geheele Oostersche wereld ondervonden. Later trachtten in ons Indië socialistische en communistische elementen de bevolking tegen 'ons gezag op te ruien. Een poging tot opstand in 1926 werd spoedig onderdrukt.

Invloed op de regeering heeft men de inlandsche bevolking gegeven zoowel door locale raden als door de oprichting van den Volksraad (1916). Wel is deze Volksraad nog lang geen parlement, maar de.regeering kan nu met de afge-

Sluiten