Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het kon niet anders zijn, of deze leer had verderfelijke gevolgen. Mogen ook sommigen van hare voorstanders het noch besefl , noch bedoeld hebben, wij mogen niet verzwijgen of ontkennen, dat zij den weg gebaand heeft en eene wijde deur geopend voor de gevoelens der Pelagianen, die naderhand de Kerk overstroomd hebben. Trouwens men zag zich genoodzaakt om van de Remonstranten en andere afwijkenden geenerlei melding in het geheel meer te maken; hetgeen men tot bewijs voor het nieuwe stelsel bijbragt, was juist hetzelfde dat onze partijen voor hunne wanbegrippen gewoon zijn aan te voeren. Stilzwijgend stemde men derhalve met dezen in. Pelagianerij moest ter Kerke binnendringen; zijn toch de gronden van de leer der algemeene welmeenende aanbieding goed, dan is het gevoelen van de drijvers der algemeene genade veelmeer nog consequent te noemen.

Voorts ging niet dit voordragen en driftig opdringen van dit gevoelen gepaard, eene nieuwe wijze om de Heilige Schriften te verklaren en de leerredenen voor de gemeente in te rigten; uithoofde van ontdekkingen en vorderingen, die men in uitleg- en predikkunde zoude gemaakt hebben. De namen onzer oudere Godgeleerden , waarop men zich pleegt te beroepen, werden in vergetelheid gebragt en verwisseld met de van tijd tot tijd in Duitschland en elders geruchtmakende Geleerden , die men nu den hoogsten lof toezwaaide. De Schriftverklaringen op den rand onzer groote Bijbels, steeds geacht en gebruikt in onze Kerk, werden volstrekt niet meer aangehaald ; de uitleggingen der nieuwe Hervormers werden gekozen , als verre boven den arbeid der vroegeren uitmuntende. De nieuwere wijsbegeerte, het rationalisme, hoewel nog grootendeels verborgen en omhuld, begon zich hier en daar, bij dezen en dien te wortelen en te vertoonen.

Nog was er te dien tijde iets dat niet weinig aanleiding gaf tot den droevigen toestand der Kerke. Te weten: ten allen tijde, wie zou het loochenen ? vond men in de Kerk twisten en verdeeldheden; daaruit ontstonden partijschappen, hatelijkheden , ja onderdrukkingen. Nu gaf men voor dat het niet

Sluiten