Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kelijke vergaderingen verhinderd; de bedienaars van de Godsdienst vernederd, veracht, gesmaad, hier en daar van hunne posten ontzet. De regering vorderde eene belofte, die vele Leeraren en andere beambte personen niet konden afleggen dan met dezen verstande, dat zij niet strijdig zou zijn met de leer der Hervormde Kerk of de pligten van het ambt door hen bekleed; hetgeen ten gevolge had dat men hen ontzette uit hunne bedieningen; gelijk met met minder dan vijftien Predikanten der gemeente van Amsterdam het geval is geweest. Anderen legden de belofte af, met zinsbehouding; anderen vonden er niet het minste bezwaar in; niet weinigen waren het eens met de heerschende gevoelens en bleven onverschillig en werkeloos bij alles wat zij zagen gebeuren.

Hoe veel ellende! De luister en de heerlijkheid waren van de Kerk geweerd. Nu mogt men zeggen: «Ikabod, de eere is weggevoerd uit Nederland.'" De heerlijkheid des Heeren , die zich reeds op den dorpel verwijderd had, week nu geheel uit het heiligdom. De muren, waarmede 'sHeeren wijnstok omtuind was geweest, waren nu doorgebroken; allen die op den weg voorbijgingen-, plukten hem; het zwijn uit het woud kon hem omwroeten, het wild gedierte des velds hem afweiden.

Zal iemand zeggen dat de kerkelijke konstitutie nog in stand was gebleven, de wetten waarnaar de kerkelijke regering was ingerigt, nog niet waren afgeschaft, de Formulieren en Liturgie nog gebruikt werden en de Leeraars nog verbonden bleven om zich daaraan te houden? Dit kon de ellende van onzen toestand in geenen deele verminderen. Dat alles toch bestond alleen in schijn en in naam. Elke afwijking daarvan werd gedoogd; ontrouw aan verpligtingen, dwaalgevoelens werden niemand euvel geduid. Men bevorderde integendeel de valsche leer en bezorgde die bij monde en bij geschrift eenen onbelemmerden loop. Niet zelden werden metderdaad vele oude instellingen en gebruiken vernietigd, maar als een krachtig middel om de dwaalleer in de Kerk algemeen te maken en onder de leden te doen wortelen , tevens om het

Sluiten