Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aantreft en meermalen tot schromelijke tooneelen aanleiding gaf.

Alvorens van de „Ars magna" af te stappen willen wij nog iets zeggen van Kircher's klassiek geworden: Experimentum mirabile, de Imaginaüone Gallinae: „Leg eene kip met samengebonden pooten op den vloer: eerst zal zij zich gevangen voelende, door bewegingen van de vleugels en het geheele lichaam hare boeijen zoeken af te werpen, maar na deze vruchtelooze pogingen als het ware aan hare bevrijding wanhopende zich rustig aan haar overwinnaar onderwerpen. Trek nu als de kip rustig geworden is van af haar oog op den vloer met een stuk krijt een rechte lijn die de gedaante van een koord vertoont en maak dan het dier los: ik zeg dat de kip hoewel van haar banden bevrijd geenzins zal wegvliegen zelfs als zij daartoe wordt aangezet. De rede van dit verschijnsel is geene andere als de sterke verbeelding van het dier die de streep op den vloer als het koord beschouwt, waarmede het is gebonden. Deze proef heb ik dikwijls genomen niet zonder verwondering der toeschouwers: ik twijfel niet of hetzelfde zal bij andere dieren plaats vinden."

Zie daar de eerst bekende proef over het hypnotisme dat tegenwoordig zooveel opgang maakt, zoo schandelijk wordt misbruikt, maar op zich zelve beschouwd altijd een merkwaardig physiologisch verschijnsel zal blijven. Na Kiféher is deze proef door vele waarnemers onder anderen door Prof. Harting herhaald in gewijzigde omstandigheden, waarbij bleek dat het vooraf vastbinden der pooten niet noodzakelijk is, ook de krijtstreep kan gemist worden; het is gewoonlijk voldoende de kip gedurende eenige oogenblikken onbewegelijk vast te houden maar zonder haar pijn te doen; het plaatsen van een wit voorwerp op een korten afstand voor het oog, dus ook het trekken van een krijtstreep, bevordert echter de bewerking. Ik zelf heb te zamen met eenige andere personen op deze wijze met verschillende kippen de proef genomen; men behoefde ze dan geen minuut lang vast te houden. Uit die latere onderzoekingen volgt wel dat de verklaring van Kircher de ware niet is, maar zijn vermoeden,

Sluiten