Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

leent, en volgens den beroemden möhler sedert de 2e en 3e (dat is zeker van het einde der 2e of ten minste het begin der 3e) eeuw, dus niet in den Apostolischen of onmiddelijk na dien tijd, is ingesteld.

De tweede rigting, door berengarius meer ontwikkeld, heeft zich bij wickleff en anderen geopenbaard en is door de Kerkhervorming geheel herleefd, doch op tweeërlei wijze; bij luther op het standpunt der kerk, bij zwingli op dat der Heilige Schrift.

Luther zag in de mis als offer geheele omkeering van de oorspronkelijke bedoeling des Avondmaals, daar de mensch daarbij een offer geeft en God ontvangt, en bij het Avondmaal de mensch ontvangt en God geeft. Hij ontkende de verandering der zelfstandigheid van brood en wijn, en moest dus de aanbidding van de hostie als vereering van Christus verwerpen. Hij erkende ook de kracht van soortgelijke spreekwijzen als die der instelling : dit is mijn ligchaam, b. v. Psalm 18 vs. 3 »God, mijne steenrots » : maar gewoon aan de voorstelling, dat het brood het ligchaam van Christus is, kon hij op zijn standpunt (dat der kerk), schoon het tegenstrijdige van zijne meening voelende, de eigenlijke beteekenis der woorden niet laten varen, gelijk blijkt uit zijn schrijven in 1524 »dit beken ik, wanneer iemand mij vijf jaren geleden had kunnen berigten, dat in het Sacrament niets anders is dan

Sluiten