Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en olie gedaan, en telkens rersch brood verlangd, omdat het manna in de woestijn dagelijks versch moest gegeten worden.

In de rVe eeuw hebben sommigen ook kaas bij het brood gevoegd, omdat de eerste menschen bij de offers van de veldvruchten ook die van het vee gebragt hadden.

De vorm van het brood was eerst rond en plat, gelijk het joodsche paaschbrood en de oblaten of ouwels, na de inzegening hostiën geheeten, in de Koomscheen Luthersche kerk, en nog in de 17e eeuw bij enkele Gereformeerde Gemeenten. Sedert de 12e eeuw (1120) zijn de kle ine oblaten in gebruik, en voorzien van teekens, figuren en letters als A. en O., Christus, jezus, deus, het beeld van Christus aan een paal gebonden of op andere wijzen voorgesteld. Na de 13e eeuw hebben zij doorgaans aan de eene zijde het teeken van het kruis, en de letters L N. R. I. (Jezus van Nazareth Koning der Joden). In de Luthersche kerk zijn zij gebleven, eerst met, later ook zonder teekenof letters, maar in die van ons vaderland sedert 1772 nu in deze dan in gene Gemeente met gewoon brood verwisseld, gelijk ook in Duitschland bij de vereeniging der Lutherschen en Gereformeerden tot eene Evangelische kerk. De Ev. Luth. Synode heeft in ons vaderland door een aanschrijving in 1819 de verwisseling van ouwels met brood bevorderd, zoodat nog slechts de

Sluiten