Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geeft tot de beperking van het kinderenaantal. Vooraf echter zullen wij de gronden ter sprake brengen, welke de moralisten aanvoeren voor het standpunt, dat zij meenen hierbij te moeten innemen, in tegenstelling met de voorstanders van de beperking van het groot kinderenaantal (polypaedie, polytecnie); en vervolgens de nadeelen van de toepassing der voorbehoedmiddelen behandelen, d. i. aantoonen in hoeverre de (alleen in het brein van sommige belanghebbende verloskundigen — en, of the last edition, ook in dat der »aansprekers", bakers en preutsche kinderjuffers — rondspokende) qualificatie:»GEVAARLIJK", gelijk wij die—men vergeve ons onze, door rijke ervaring gelouterde spotzucht in deze — aan het hoofd van ons boekje nêergeschreven, juist is. In het tweede, practisch gedeelte daarentegen, zullen wij de middelen en maatregelen ter voorkoming van de zwangerschap, gerangschikt zooals die in verschillende tijden en in de afzonderlijke landen en vooral ook tegenwoordig, in de beschaafde wereld, worden aangewend, aan eene vluchtige beschouwing onderwerpen.

I

De ervaring leert, dat de volksvermeerdéring in het algemeen hand aan hand gaat met de plaatselijke verhoudingen, waaronder een volk leeft. Daar, waar de bodem vruchtbaar is en rijkelijk voedsel aanbiedt, schaadt eene vermeerdering der bevolking niet; van hare beperking behoeft daar derhalve geen sprake te zijn; waar daarentegen een ruw klimaat, veeteelt en plantengroei binnen enge grenzen houdt, en een dorre bodem is, zal de vergrooting van het aantal, dat voedsel vraagt, en naarmate deze langer voortduurt, zich krachtiger doen gevoelen; en de nood doet eindelijk uitzien naar hulp, welkC. de volken zochten in landverhuizing (emigratie) en veroveringstochten, oi ook hen, geheel of gedeeltelijk, instinctmatig aandrong tot vermindering van het menschenaantal, ' Bij de volken van het hooge noorden, als b. v. bij

Sluiten