Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den professor onder welken zij gestudeerd hadden, was ingescherpt. Op deze wijze, als ik u daar kortehjk heb ontwikkeld, was het met de zoogenaamde orthodoxie, in de laatste helft der achttiende eeuw gelegen.

De waardige stichter van deze genootschappelijke vereeniging, had bij den meest mogelijken eerbied voor de leer der vaderen, echter eene vrije denkwijze; al vroeg toonde bij zulks, en het behoort tot zijne geschiedenis, dat hij er zich menige onaangenaamheid in zijne eerste dienstjaren door berokkende. Opregt gehjk de duif, dat was hij gaarne en gemakkelijk, want zijne eerlijke en edele inborst bragt zulks mede'; maar eerst zijne latere jaren en meerdere ondervinding leerden hem aan die opregtheid de voorzigtigheid paren, welke men, vooral opzigtens de voorvechters der orthodoxie, zoo hoog noodig had; de meesten derzelve toch waren stijf aan hunne gevoelens gehecht, en zeer gereed, om eenen iegehjken te verketteren, die het wagen durfde anders te denken dan zij. De doorzigtige scharp intusschen peilde zeer goed den grond van het verkeerde in de gevoelens wegens orthodoxie. Verre weg de meeste menschen toch meenden dat het eenmaal deswegens vastgestelde, onmogelijk voor eenige verbetering of vermeerdering konde vatbaar wezen, terwijl onze wijze en voortreffelijke Leermeester van gevoelen was, dat, even gelijk in aUe wetenschappen, ook in de godgeleerdheid, de menschelijke geest langzaam aan moet vooruit gaan ! Zoo was het hem helder dat al naar mate men den

Sluiten