is toegevoegd aan je favorieten.

De aanval van een materialist (Dr. Ludwig Büchner) op het geloof aan God,

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lijke natuurnoodwendigheid. De natuurnoodwendigheid zal toch niet van loop veranderen, als wij ons op onze eigene kracht, op onze eigene rede, op ons eigen denken verlaten? Ons denken, onze rede, onze kracht, het is immers alles, volgens Dr. Büchner zeiven, produkt juist van eene complicatie van natuurkrachten, die door de natuurnoodwendigheid beheerscht worden! Maar over zulke kleinigheden zullen wij nu maar heenstappen met onzen redenaar, die aldus in zijn optimisme voortgaat: „Des te spoediger zal hem (den mensch) ook gelukken, niet alleen domheid en bjjgeloof, maar ook armoede, ellende en slaafschen dienst uit de wereld te verwijderen, iets dat tot heden aan geen „godsdienst" en aan geen „philosophisch stelsel" gelukt is. Dan zal" — en nu komt Dr. Büchners laatste woord, waarmede hij zijne hoorders in het Eldorado van het Atheisme introduceert, „dan zal de leus der opvoedingswijsheid van den Staat niet meer gelijk tot heden zijn „Kopf ab", maar „Kopf auf!"

Zoo hebben wij dan nu te kiezen. Of het „phantastisch" geloof aan God, maar dan zijn wij volgens Dr. Büchner nog in langen tijd niet van domheid en bijgeloof, van armoede, ellende en slaafschen dienst verlost: óf het monistisch Atheisme — en dan gaat alles voor den wind!!!

Eén bezwaar doet zich echter reeds terstond voor. Hoe komen wij tot het Atheisme? Niet door de rede, dat is duidelijk; want het is juist het Atheisme, dat. volgens Dr. Büchner ons tot de rede leidt. \,Der Atheismus allein führt zur Freiheit, zur Vernunft." Ben ik eenmaal atheist, dan zal ik wel verder komen, ook tot de rede. Maar vóór dien tijd? Er blijft geen andere weg over dan het natuuronderzoek. Dit moet ons, volgens Dr. Büchner, leeren, dat er geen God is. Kom ik maar eens tot het inzicht, dat er niets is dan stof en kracht en twee cirkelloopen en eene onverbiddelijke natuurnoodwendigheid, waardoor en waaruit alles verklaard moet worden en te verklaren is, dan