is toegevoegd aan je favorieten.

Mr. I. da Costa en de referent zijner voorlezingen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tantsche kerk. Maar ook deze bleef niet rein, ook deze vermengde zich met staat en wereld en liet zich gevangen nemen in banden van menscheUjke wijsheid en betrekkingen des tijds, hetgeen wel noodwendig was voor de vestiging harer afzonderlijke kerkgenootschappen , maar tevens ook weder de kiemen in zich droeg van nieuwe ontbindingen en andere vervormingen. Uit zijn aard toch duldt het woord van God geene andere vormen en regelen dan die het in zich zelf aanbiedt, en de kerk van christus wil aan niets dan aan het eeuwige verbonden zijn. Het einde der vorige eeuw bragt eene groote verwarring en omkeering aan van de elementen van godsdienstig, staatkundig en maatschappelijk leven. Achttienhonderd jaar was het Evangelie gepredikt en het had vruchten gedragen , maar, opdat het meerder vruchten zou voortbrengen, moest er weder eene zuivering, eene loutering, waarin veel moest worden afgeworpen voor menschen, vorsten en volken , plaats grijpen in het vuur der verdrukking. Onder den kreet van vrijheid, het woord van den tijd, bragt men met eigen hand daartoe de brandstoffen aan ; want men zocht die vrijheid buiten het christendom, en verwarde zich al dieper en dieper in theorieën van staatkunde en wijsbegeerte, waarvan de eene de andere verdrong in de hoofden der menschen; en vorsten en volken moesten , te midden van den gemeenden en hoog geprezen vooruitgang in eigen kracht, zich krommen onder den scepter van éénen dwingeland. Echter er kwam verademing en bevrijding, veel werd er verbeterd, veel werd onaangeroerd gelaten , veel werd er opgebouwd, veel, dat wrak was, hersteld, maar niet vernieuwd. Men droomde in den aanvang van rust, men waande zich sterk om den gang der geschiedenis, die zich uit de harten der men-