Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

degelijkheid moet in de zedelijke atmosfeer worden teruggebracht". In het kort, frasen und kein Ende, waardeloos door afwezigheid van historische voorbeelden hoe, door een krachtig van boven doorwerkenden geest een autocratisch regeeringssysteem aan altijd dieper invretende corruptie is ontkomen, krachteloos ook door des schrijvers eigen teekening van de onvermijdelijkheid eener ontzettende botsing, die of aan de „mir" (het communistisch dorpsleven), of aan de autocratie het leven kosten zal. „Laat men het autonome leven uit de onderste laag van het Russische volksleven naar boven doorwerken, dan spat de autocratie maar daarmee ook het Russische rijk uiteen. En laat men omgekeerd de autocratie dieper naar beneden doordringen dan is het met alle autonome leven omlaag gedaan". (Blz. 153.) Derhalve, in nieuwen vorm de oude onverzoenlijke strijd tusschen autocratie en democratie; die, tenzij de eerste wijs is en met gracie abdiceert, tot het bittere eind moet uitgestreden en door geen „van boven krachtig doorwerkendén geest" kan worden beslecht.

*

Er verrijst bij aandachtige lezing uit de diepte van „Om de Oude Wereldzee" het beeld van een regeerder met veel hardheid en weinig scrupules.

De eischen der Terroristen van 1881 worden op blz. 16b opgesomd: „Een verantwoordelijk ministerie, een parlement door algemeen stemrecht gekozen, volledige vrijheid van gedachtenuiting in de pers en in de vergaderingen".

„Maar nauwelijks", zoo laat de schrijver op deze opsomming volgen, „nauwelijks zou dit stel eischen zijn ingewilligd, of nieuwe eischen zouden opdoemen, die opnieuw door gewelddaden zouden worden afgedwongen en hun einddoel blijft toch altoos, aan te sturen op de groote Russische Republiek met economische gelijkheid van bezit. Het Terrorisme is de actie van een Staat in den Staat, die aan de Regeering den oorlog verklaart en waartegenover de Regeering niet anders dan a la guerre comme a la guerre kan optreden".

Zoo zet Dr. Kuyper, de aan macht verslaafde, onder de Russische menschenslachterij zijne hooge approbatie. Kan een Tolstoi het niet aanzien, dan moet een Tolstoi het maar laten. Dat eene Regeering zich onder de Wet heeft te stellen tegenover alle onderdanen, ook tegenover Terroristen; dat Terroristen ook recht-

Sluiten