is toegevoegd aan je favorieten.

De christelijke zending

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Die geest van liefde en van waarheid is de geest, niet van den éénen, christelijken godsdienst, als zou deze het monopolie er van hebben, maar van alle groote godsdiensten, in allen één en dezelfde, uit den zelfden, éénen God geëmaneerd. Wanneer die goddelijke geest van waarheid en liefde enkel eigen was aan den godsdienst der Christenen, wanneer de christen-volken van 't Westen geheel van dien geest bezield waren, en 't overige gedeelte van de wereld in leugen en zelfzucht verkeerde, dan zou ik de eerste zijn om toe te juichen het uitzenden van zendelingen, gehéél van dien geest doortrokken, om aan de overige volken te brengen het brood des zoeten Berichts, mits zij dit deden in armoede en eenvoud, gelijk de apostelen van Jezus. Dan zou ik niet het „Contra", maar het „Pro" van dit nummer bebben geschreven.

Ik heb, door mijn levensomstandigheden, veel gereisd en veel volkeren der wereld gezien en onder hen geleefd. Ik heb bestudeerd, en wat véél meer zeggen wil, doorvoeld de godsdiensten van de Chineezen — van 400 miliioen menschen, bijna Ys der aarde-bevolking — ik heb in mij trachten op te nemen Boeddhisme, Confucianisme en de leer van Lao Tsz' (Tao), ik heb jaren geleefd onder Javanen, die Mohammedanen zijn (maar met een diepen ondergrond van Boeddhisme en Brahmanisme), ik heb ook zoowat de overgroote helft van Europa doorreisd. En ik heb overal, èn in Europa, èn in China, èn in Indië gevonden een wreed heidendom, vermengd met dien geest van liefde en waarheid, die het innige, ééne wezen is van alle, uiterlijk verschillende godsdiensten. Ja, ik heb intellectueel Europa het erainentste gevonden, maar moreel en religieus (in den innerlijken zin) het minste.

Het is eenvoudig gebrek aan studie en aan ondervinding om te beweren, dat Europa het christelijke werelddeel „par excellence" zou wezen. Het is dit slechts in naam, in wezen niet. Het ware Christendom, dat van Jezus, is niet overheerschend in Europa, en wat daar het Christendom heet is veelal de degeneratie van den exoterischen (uiterlijken) christelijken godsdienst, in welke de uiterlijke schijn, de uiterlijke symbolen voor het ware, innerlijke wezen moeten doorgaan, maar in welke „de geest van waarheid en liefde", de goddelijke essentie van Jezus' leer, ontbreekt. Het is niet het doopen, het bidden, het communieeren, het kerkgaan, dat de menschen tot christenen maakt, want al deze dingen zijn doode uiterlijkheden, waar het wezen, de liefde en de waarheid