is toegevoegd aan je favorieten.

Vriendschap met God

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

inzonderheid in de ScholastiekMet behulp van de laatste tracht Thomas van Aquino zelfs de spanning tusschen Eros en Agape op te lossen en zoodoende het element van begeerte, dat ook in de vriendschap — die immers naar Aristoteles in de juiste liefde tot zichzelf haar oorsprong vindt — tot zijn recht te doen komen zonder aan de onbaatzuchtigheid van de caritas schade te doen 2). Montaigne onderscheidt de „chaleur générale et universelle, tempérée au demeurant et égale, une chaleur constante et rassite, toute douceur et pollisure, qui n'a rien d'apre et de poignant" van het „feu téméraire et volage, ondoyant et divers, feu de fièvre, sujet a acces et remises, et qui ne nous tient qu'a un coin" van de geslachtelijke liefde3). Daarom, zoo meent hij, zijn de meeste vrouwen niet tot vriendschap in staat, dat zij voor een blijvend, niet door hartstocht gevoed gevoel te zwak van ziel zijn. Daarom heeft de Oudheid haar van de vriendschap uitgesloten. Larochefoucauld schrijft de beweerde onvatbaarheid van de vrouw voor vriendschap daaraan toe, dat de vriendschap flauw is voor wie liefde (in erotischen zin) gekend heeft 4). De Romantiek, die, naar bekend, het talent voor vriendschap onder mannen en vrouwen gelijkelijk in sterke mate ontwikkelde, onderscheidde de bescheiden vriendschap van de tyrannieke liefde5). Het radicaalst is ook hier Nietzsche; zoowel de familiale als de sexueele liefde hebben bij de vriendschap in zijn oogen geen hand water. „Ich habe hier", schrijft hij, „Gelegenheit die Ingredienzien eines glücklichen Familienlebens in der Nahe anzusehen; hier ist kein Vergleich

*) R. Egenter, Gottesfreundschaft, 1928.

2) Verg. Anders Nygren, Eros und Agape. Gestaltwandlungen der christlichen Liebe I, 1930, 158, 163; II, 1937, 466 v. s) Essais I, 27.

4) Maximes 440.

5) Ricarda Huch, Die Blüteseit der Romantik6, 1916, 137 v. In de romantisohe vriendschappen, althans in die tusschen mannen en vrouwen, speelde echter de erotiek een groote rol; een prachtige uitzondering is de verhouding tusschen Henriette Herz en Schleiermacher.