Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

N. T.'s, geen nieuwe leer, maar ook niet een zich aansluiten aan het ideaal, verwezenlijkt in den Christus der historie, maar een nieuw vruchtbaar levensbeginsel, dat als een mosterdzaad zou opwassen tot een grooten boom, en als een zuurdeesem wezen, die eens den ganschen meelklomp zou doordringen. Werd mij hierdoor de Christus der historie onverschillig? Geenszins. Dat toch aan jeztjs de eer toekomt dien nieuwen geest gewekt en den eersten stoot gegeven te hebben tot de wedergeboorte des menschdoms, die van het Christendom af dagteekent, bleef voor mijne overtuiging vaststaan: de Heilige Geest had het genomen uit het zijne. Met dankbaarheid blijf ik erkennen de zegeningen door hem aangebracht; met name is mij zijn kruisdood de hoogste openbaring van de macht der godsdienst; maar al wisten wij dit niet, al liet de historie ons omtrent den oorsprong van het Christendom geheel in het onzekere, dan zou, zoo leert de evangelist, de Geest der waarheid bij voortduring over de menschheid waken, in ons binnenste blijven getuigen van geloof, hoop en liefde, en ons het oog doen richten op de dingen, die niet gezien worden.

Zoo oordeelden lessing en jacobi, kant en fichte, en schreef ik zelf reeds in 1848 het volgende: „Het Christendom als godsdienst en als de openbaring van een nieuwen geest, ontleent zijne waarde niet aan de geschiedkundige overlevering omtrent zijn ontstaan, maar

Sluiten