is toegevoegd aan uw favorieten.

Hedendaagsche moraal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar inzonderheid sedert de achttiende eeuw zijn de menschen hierover gansch anders gaan oordeelen. Toen is dat groote proces der emancipatie begonnen, dat zich tot op den huidigen dag voortzet op ieder terrein van het leven. Emancipatie is niets anders dan het streven van den mensch, om alles te seculariseeren, te verwereldlijken ; om de gansche wereld en al wat daarin is los te maken van God, van Zijn woord en Zijn wil; om alle dingen zelfstandig te verklaren en alleen zichzelf ten wet te doen zijn; in den grond is ze niets anders dan atheïsme aan de eene en autonomie van het schepsel aan de andere zijde. Wetenschap, wijsbegeerte, kunst, huisgezin, staat, maatschappij — het is alles langzamerhand onafhankelijk gemaakt en mondig verklaard. En ook de moraal, de leer van het goede, is daarbij ten slotte niet vergeten. Het algemeene streven der hedendaagsche moralisten is, om eene zedeleer te ontwerpen, die met God en godsdienst, zelfs met bovenzinnelijke dingen niets te maken heeft. In zijne bekende Geschichte der Ethik in der neueren Philosophie toont de Hoogleeraar Friedrich Jodl met welgevallen aan, dat de ethiek zich in hare historie hoe langer hoe meer van alle religieuze banden heeft bevrijd. Geloof en godsdienst worden als een overwonnen standpunt beschouwd, dat voor de moraal niet alleen onnoodig, maar zelfs nadeelig en schadelijk is. En allen beijveren zich, om eene moraal tot stand te brengen, die los is van alle

theologie en metaphysica.

Natuurlijk is men niet in éénen zoover gekomen; het proces ontwikkelt zich geleidelijk. Eerst nam men nog wel gaarne aan of trok althans pro memorie uit, dat de wereld oorspronkelijk door God was geschapen. Maar na haar ontstaan was zij dan toch in eens zoo zelfstandig en volmaakt geworden, dat zij voor haar verderen voortduur en ontwikkeling God best kon missen. Zij had