Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tlichen Weise zu erhalten/' Men ziet reeds hoe ruim het veld geworden is. Waar zijn de grenzen te trekken van het begrip van Christendom en van christelijk? Als een der praktische gevolgen van zijn voorstel wil Stahl, dat het kerkelijk huwelijk, als regel blijve bestaan en het burgerlijk huwelijk alleen bij uitzondering worde toegelaten voor hen die geen kerkelijke inzegening verlangen; maar hoevelen, die zich even goede christenen achten als Stahl, vinden in het voor allen verplicht burgerlijk huwelijk, niets dat in strijd is met het Christendom ?

Het groote gevaar van Stahl's stelsel ligt echter hierin, dat de vaststelling van wat christelijk is feitelijk geheel bij de overheid berust, en dat er derhalve gedurig strijd moet ontstaan tusschen het christendom van den Staat en het christendom van den onderdaan. Voor den Protestantschen onderdaan, die geen macht op aarde erkent waaraan hij de uitspraak van zijn geweten wil onderwerpen, is er in dien strijd geen oplossing te vinden. Niemand heeft dit helderder en scherper, van geloovig protestantsch standpunt, in het licht gesteld dan Vinet. Hij heeft — voor zoo ver mij bekendis, het eerst— i) het individueel karakter van het Protestantisme, geheel en volledig op den voorgrond gezet, en zonder schroom alle gevolgen daarvan ten opzichte van de verhouding tusschen godsdienst en

i) Hetzelfde beginsel, doch in den geest van de begrippen zijner eeuw, is in ons land reeds verdedigd door D. V. Coornhert in zijn strijd tegen J. Lipsius in 1590.

Sluiten