is toegevoegd aan uw favorieten.

Kautsky's opvatting van het oudste Christendom aan de bronnen getoetst

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

woordig (S. 341). Maar, vragen wij, zijn menschen, die geacht worden genoemden brief in zijn geheel te kunnen verstaan, inderdaad zóó onontwikkeld? Men leze slechts in het tweede hoofdstuk de diepzinnige uitweiding over de verborgen wijsheid Gods en in het vijftiende het niet weinig ingewikkeld betoog over de Opstanding. Het wil er bij mij niet in, dat analfabetische proletariërs aan zulken kost veel hebben gehad. Doch zelfs toegegeven, dat het eenvoudige publiek veel onbegrepens met stichting leest, — dat geldt immers nu nog van trouwe bijbellezers, — wie zulken zwaren kost s c h r ij f t kan toch bezwaarlijk onder de analfabeten worden gerangschikt. Johannes Weiss schrijft over de brieven van Paulus aldus: „zij vertoonen eene massa uitdrukkingen, begrippen en stijlwendingen, die men in den papyrusbrief van den kleinen man tevergeefs zoekt, wel echter in de prediking der populaire philosofen, de zgn. Diatribe ... Ik twijfel er niet aan, of het oordeel over de dictie van Paulus zal in den loop des tijds zich in dier voege wijzigen, dat men hem bij eene hoogere literaire of beschavingsrubriek moet indeelen" :). Al zijn volgens Kautsky de proletariërs tegenwoordig verder in ontwikkeling gevorderd dan in Paulus' dagen, waar is nu de proletarier, die zulke brieven schrijft?

Nu leest Kautsky, — en dat hangt met het reeds gezegde nauw samen, — uit onze Evangeliën en vooral uit Lukas, wiens werk volgens hem veel oorspronkelijks heeft bewaard (S. 345, 425), den wilden klassenhaat van de „Lumpen-proletarier" tegen de rijken (S. 343). Zonder twijfel vertoont ons derde Evangelie Ebionietische, d. w. z. armoede-verheerlijkende trekken. Maar klassenhaat? In Lukas' lezing der Bergrede worden niet de armen van geest, zooals bij Mattheus, maar de armen zaliggesproken. Kautsky had echter dienen te weten, dat het

') Die Aufgaben der' neutestamentlichen Wissenschaft. Gött. 1908, S. 11.

79