Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is één staaltje al voldoende om een denkbeeld te geven van de gevoelens, die in alle bezonnenheid op de Romeinsche redaktiebureau's werden op schrift gebracht. Wat zegt men van het Giornale d'Italia, dat aanraadt de krijgsgevangenen op te hangen, aangezien het fusilleeren een te weinig afschrikwekkenden invloed heeft op de nog levende Arabieren? Hetzelfde blad deelt ook mede, dat de legerbevelhebber evenmin tevreden was met de terechtstelling door vuurwapenen, omdat de Arabieren dan te kalm sterven, en dat daarom de terechtstellingen sinds eenige dagen met den sabel werden ten uitvoer gelegd.

Zoo ziet het militaristisch patriotisme er uit in zijn verschijningsvormen van opperste extase.

Maar in minder extatische vormen is het niet minder gevaarlijk en niet minder beschavings-vijandelijk. Het is dan, als het zich nog maar voorbereidt tot de landsverdediging.

In het voor eenige dagen verschenen „Handboek voor de vredesbeweging" wordt door den statistikus prof. HlCKMAN berekend, dat de vaderlandsliefde, die zich in uitgaven voor leger en vloot uit, jaarlijks aan de Europeesche staten 5 tot 6 milliard gulden kost, wanneer men alleen de direkte uitgaven voor oorlogsdoeleinden rekent, en 12 tot 13 milliard gulden, wanneer men ook de indirect op andere hoofdstukken der begrootingen, de post rente en aflossing van nationale schuld niet te vergeten, voorkomende militaristische uitgaven meetelt. Hij berekent dat in de laatste jaren op de gezamenlijke Europeesche staatsbudgetten de uitgaven voor algemeen bestuur 1 pet. uitmaakten, voor de marine 6 pet., voor het leger 17.2 pet., voor pensioenen (waarbij alle militaire pensioénen) 2.2. pet., voor schulddelging en rente (waarbij voor vele militaire leeningen) 24 pet., voor financieel beheer (waarbij een deel tot het beheeren der inkomsten en uitgaven voor oorlogsdoeleinden) 13.2 pet., daarentegen voor onderwijs 5.6 pet. Voor „voorbereiding tot landsverdediging" wordt 9 maal meer uitgegeven in Europa dan voor onderwijs en 25 maal meer dan voor rechtspleging.

De Weener hoogleeraar KOBATSCH heeft in zijn geschrift „Die volks- und staatswirtschaftliche Bilanz der Rüstungen" onlangs het resultaat van nasporingen in dezelfde richting gepubliceerd. Aan de uitkomsten eener enquête, die het Fransche ministerie van buitenlandsche zaken in 1910 ingesteld heeft, ontleent hij

Sluiten