is toegevoegd aan uw favorieten.

Hoofdlijnen der paedagogiek van Dr. Herman Bavinck, met critische beschouwing

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het objectieve, maar men grijpt uit dat objectieve een willekeurig stuk uit, en houdt dit voor 't geheel. Wel kan die eenzijdigheid, als elke andere, haar voordeel hebben, maar men geve dit niet uit als dè opvoedingstheorie.

Zoo is het b.v. met alle naturalistische opvoedingstheorieën, die den mensch slechts zien als een brok natuur. Men behoeft nog niet eens ze aan te tasten, wat hun inhoud aangaat — ze kunnen verzuimde waarheden in 't licht stellen. Maar kent men eenmaal den eisch: den mensch te zien als deel van hèt geheel, dan zijn ze in hun eenzijdigheid direct geoordeeld. Dat imponeert dan nog wel niet dadelijk de mindere goden, maar dat daalt toch langzaam van boven naar beneden, evenals de periode van het materialisme langzamerhand — afgezien van algemeene geestessiroomingen — voor wijsgeerige aanvallen heeft moeten wijken.

Aan den anderen kant geeft pas een blik op het geheel der mensche.ijke relaties den maatstaf, waarmee men kan waardeeren, wat meer eenzijdig gerichte stelsels voor waarde hebben geleverd.

Nu zijn er genoeg menschen, die dit alles als vrijwel waardelooze redeneeringen beschouwen. De vraag: wat is de mensch? vinden ze veel te abstract. Zie liever rond, wat er tegenwoordig van een mensch geëischt wordt, zeggen ze, en maak daar de kinderen voor klaar. Inderdaad is dit, ook onder ons, veelal de opvoedingspractijk. Er ligt een waarheid in, die ook tot haar recht moet komen. En ook bij de theoretici der paedagogiek zijn dergelijke stemmen te hooren. Dr. Bavinck wijdde hieraan een paar bladzijden in „De Nieuwe Opvoeding". Ze willen het opvoedingsdoel niet in algemeene trekken vast stellen, maar dit door de omstandigheden, die in geen enkelen tijd en in geen een land dezelfde zijn, laten bepalen. En daarom interesseeren hen ook vragen als die naar het wezen van den mensch niet.

Maar in den grond van de zaak beantwoorden ze die vraag toch wel practisch door hun handelwijze. Want wat wordt de mensch dan? Een wezen, dat zoo goed mogelijk door de wereld moet komen.

Zoo is de kijk van velen op den mensch. Zelfs ook wel bij wie zich Calvinist noemt, 't Is waar: hij voegt er wat bij. De