Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In verband daarmede staat ook de tweede zijde van de zaak: de zielkundige. Want al is het waar, dat Dr. Bavinck met de experimenteele zielkunde, -die voor de opvoeding slechts povere resultaten kan opleveren, niet veel ophad, toch ontkende hij de waarde der zielkunde niet.

Inderdaad zijn ook hier overdreven eischen en verwachtingen. Was de ziel een doorschouwbaar mechanisme en waren alle reacties van te voren te berekenen, dan kon men nauwkeurig een doel vaststellen en bereiken. Maar er is niemand meer, die dit aanneemt. Voor 't lichaam geldt het niet eens, te minder voor de ziel. Ook de statistische methode met de gemiddelden, die voor 't enkele geval niets zeggen, baat hier weinig. Meer belooft de typen-psychologie, die onze eigen ervaring verrijkt en ons vatbaar maakt te doorzien en te overzien.

Nu berust de opvoeding al geheel op een type-indeeling, die van kind en volwassene. Ook Dr. Bavinck spreekt geregeld van „het" kind. Maar te weinig in typologische tegenstelling met „den" volwassene. Daar komt het voor 't opvoedingsdoel juist op aan. Als men tenminste aan de opvoeding een grens wil stellen. In zekeren zin is die er niet. Maar het systematisch opvoedingswerk gaat niet steeds voort, 't Moet min of meer geleidelijk tot een einde komen. Ook iemand, die niet op bepaalde wijze is opgevoed, is op zekeren leeftijd, indien onopgevoed, toch ook niet meer opvoedbaar. Kr bestaan verschillen tusschen kinderen en volwassenen, welke niet afhangen van een bepaald systeem van opvoeding, en die verdere opvoeding onmogelijk en onnoodig maken, voor zoover deze geen

zelfopvoeding wordt.

Er is dus ook een formeele kant aan de doelstelling. Nu was dit vanzelf aan Dr. Bavinck niet onbekend. En in de „Opvoeding der Rijpere Jeugd" wordt rekening gehouden met de verschillende stadia der jeugdige psyche, die hoe langer hoe meer een tijdstip nadert, waarop de opvoeding haar beslag moet hebben gekregen. Maar in de theorie had dit moment noodzakelijk behooren te worden aangewend bij het afgrenzen der doelstelling. En van zelf was dan ook aan de psychologie meerdere waardeering geschonken, dan ze thans genoot.

Hoe inzonderheid voor den weg der opvoeding, de Methode,

Sluiten