Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zoo heeft dan de leerstof naar den kant van haar nuttigheidswaarde den leerling geschikt te maken voor het samengestelde reactie-millieu, waarin hij later zal geplaatst zijn. Naar den kant van haar ideëele waarde heeft zij hem in contact te brengen met een ruimere en hoogere wereld, en hem daarin te doen leven voor zoover dit mogelijk is. Dat dit niet altijd lukt is bekend: veel is hier, dat niet uitgaat boven — reactiemateriaal, n.1. geschikt maakt om te reageeren op de vragen van een examinator. Van belang is hier de vraag: hoe krijgen we den leerling geestelijk aan den gang. Ook de kwestie van aanleg spreekt hier mee, waarover 't volgende.

2. Objectieve waarde der leerstof tegenover aanleg, interessen en neigingen van den leerling. We spraken reeds over de onzuiverheid van deze tegenstellingen, als we daarin het objectieve tegenover 't subjectieve willen zien. Wat objectieve waarde heeft, heeft dez;e voor een subject. Daarmee hangt de waarheid niet af van den mensch. Maar de mensch is aangelegd op de waarheid, en zoo kan ze pas worden waarheid voor hem. Het objectieve kan alleen langs den subjectieven weg worden toegeëigend en gestalte aannemen.

Het gaat hier dan ook veeleer om de individueele verschillen in de toeëigening der waarheid door de subjecten. Dit is in den grond een zuivere kwestie van feiten, ofschoon in de practijk veelszins een kwestie van vooroordeelen.

Men denke aan de vraag, die ook Dr. Bavinck behandelt: het religieus onderwijs aan het kind.

Indien het werkelijk een feit was, dat dit onderwijs ongeschikt was, hadden we er ons bij neer te leggen, en alle roepen: 't moet, 't moet vanwege de 'hooge waarde, zou dan tevergeefs zijn. Maar 't feit is juist, zooals Dr. Bavinck betoogt, dat het, op goede wijze gegeven, wèl geschikt is voor het kind en bij zijn natuur behoort. En het is vooroordeel, dat hiertegen in wil gaan.

Wanneer dus het doel der opvoeding zuiver gegrepen is, kan het niet anders of in 't algemeen moet ook de leerstof, die daaruit volgt, geschikt zijn voor 't kind en aan zijn neigingen en interessen tegemoet komen. In 't algemeen. Want hier is

6

Sluiten