Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dit dan nu eindelijk gelukken? Immers in den zin der revolutie! Door met alle kracht „Taks plannen" te steunen, hebt Gij, dunkt mij, niets anders gedaan, dan datgene verhaasten wat Mr. Groen eenmaal, in aansluiting aan de Montalembert, liet grootste gevaar voor de vrijheid, het ultimum remedium der democratie noemde 1). Dat algemeene stemrecht moet nu, mede met hulp en bloedwarme instemming van de antirevolutionaire partij worden ingevoerd, en, in plaats van beperkte maar wezenlijke volksinvloed, zal'aan het volk in zijn breedere kringen nu de gelegenheid worden geschonken om , evenals tot dusver de meergegoeden, onophoudelijk te mogen worstelen om de oppermacht. Zal aan „het volk achter de kiezers" daardoor een weldaad zijn betoond? Zal, als ook deze „finale uitbreiding" haar beloften niet nakomt, niet naar een andere districtverdeeling of naar een proportioneel kiesstelsel — waarvan de modellen legio zijn — worden gesnakt ? En is op Uwen 25jarigen strijd niet van toepassing het „desinit in piscem muiier formosa superne," het schoone begin loopt uit op een wanstaltig eind ?

Maar, zegt Gij, de keuze stond thans niet tusschen volksinvloed en partij macht. Die over lange jaren wellicht bereikbare volksinvloed behoort thans tot het rijk der befspiegeling. Immers staat voor de deur het socialisme, en onze christelijke kringen, zoo ze niet ten spoedigste stem krijgen in het kapittel, werpen zich in zijne armen. Di\t moest worden voorkomen. Toen dus Tak's wetsontwerpen kwamen restte mij geen keuze. Wij moesten of mee, of onze beste kringen loslaten ten hunnen en onzen verderve. Het gold hier niet eene beginselquaestie, maar eene vraag van taktiek. Om niet allen invloed te verliezen, moesten wij onze oude, zware wapenrusting uittrekken, ten einde onze hollende tegenstanders vóór te blijven. En het is de fout van vele mijner vrienden dit niet te hebben begrepen , en, in plaats van zich aan mijne krachtige leiding

li Nederl. Ged. III. 64. „Je ne sache pas qu'aucun ami sincère et intelligent de la liberté ait jamais désiré ou réclamé le mffrage universel. II a éte ?nventé par les républicains d'accord avec quelques fous monarchiques. Selon 1'usage, 1'invention a tué les inventeurs."

Sluiten