is toegevoegd aan uw favorieten.

Grensbepalingen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een zelfde verschijnsel doet zich voor in de natuur — niet van willekeur — maar daar waar wij de grenzen trachten aan te geven tusschen de eene levensopenbaring en de andere. De overgangen tusschen het eene en het andere natuurverschijnsel zijn niet na te speuren , de grenzen niet dan bij benadering te trekken. Waarom is anders de definitie zoo moeilijk? Wat licht is en schaduw weet ieder, maar de grenzen verplaatsen zich onophoudelijk, geen lijn zoo dun die den juisten overgang vermag aan te geven. Ieder kent een plant, een dier — ze te onderscheiden kost geen inspanning — een definitie van beiden te geven leidt tot willekeur, niet dan bij benadering is aan den eisch te voldoen. De mensch heerscht over het dier door zijne rede — welk natuuronderzoeker, welk wijsgeer tobt niet over het probleem om het onderscheid — specifiek zegt de een , gradueel de ander — aan te geven. Wie bepaalt zelfs in den menscli, waar het dier ophoudt , de mensch aanvangt. Maar het godsdienstig gevoel dan? „Reeds bij onze huishonden acht meer dan één geleerde, zrgt Dr. Kuyper, heusche sporen van religie, van eerst begin van vroomheid ontdekt te hebben Een bizarriteit, die u bijna de vraag naar de lippen zou dringen, of het ook reeds uitgemaakt is, of ze onder de polytheisten of de monotheisten zijn te rangschikken. Eene vraag, voor wier beantwoording (wijl immers, de Islam uitgezonderd, monogamie zich liefst met monotheïsme verzelscliapt) een spotter u allicht verwees naar de analogie van hunne lagere liefde; wijl immers de evolutie van de polygamie naar de monogamie door onze poedels en doggen nog altoos niet is volbracht."

Wat geldt voor de natuur, geldt ook voor het leven. Hoe tallooze malen heb ik de overgang van waken tot slapen trachten waar te nemen , het oogenblik willen bepalen waarop ik van den eenen toestand in den anderen overging om als resultaat te verkrijgen: een slapeloozen nacht. Hoe onmerkbaar grijpen de maatschappelijke verhoudingen niet op elkaar in — er is onderscheid tusschen den eenen maatschappelijken groep en den anderen — wie bepaalt de grens ? Veel willekeurigs, veel kunstmatigs zij er in scheiding en onderscheiding — wee