is toegevoegd aan uw favorieten.

Grensbepalingen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

theisme." Dit is de groote boeman , clie hem schrik aanjaagt, de Goliatli onzer eeuw, dien hij verpletteren wil als een andere David. Geboren uit den eenheidsdrang, die God en wereld, geest en stof in eene enkele formule, in éen enkel woord wil omvatten, wischt het de grenslijnen uit, ook de kerkelijke van Dr. Kuyper, om door de evolutieleer, zijn trawant, de hoofden te verstrikken in het warnet zijner wijsgeerige mystiek , de harten aan het kunstvuur zijner fantastische schepping te verwarmen Te gevaarlijker is dit Pantheisme , omdat het den alles verzin nel ij kenden tijdgeest te gemoet treedt, dien vleit en bewondert. Wat nu niet past in het kader der Calvinistische levensbeschouwing wordt naaide 1 antheistische afdeeling verwezen. Theisten en Deisten zijn evenzeer geoordeeld als materialisten en atlieisten 't Is tusschen hen allen, maar een quaestie van meer of min. Mannen - om bij bekende namen in ons lanjl te blijven — als wijlen de Groningsche hoogleeraar Dr. de La Saussaye, als Dr. Kuypers tegenstander Bronsveld — al noemt hij dezen niet — als de ethische vrienden , als de Evangelischen bestaan evenmin vooi de rechtbank van Kuypers critiek als wij modernen, als de meest consequente Darwinisten en Dageraadsmannen. Is het Pantheisme niet een overgangsvorm tot het materialisme? Ilebben de godsdienstigen onder die allen niet een pantheistisclien trek gemeen? „Heeft, om maar iets te noemen, vraagt Di. Kuyper, de hoogleeraar de la Saussaye niet eens verklaard „dat God niet denkbaar is zonder de wereld? —eene stelling door hem van Schleiermacher overgenomen . die het ïeligieus Pantheisme uit den kring der Hernhutters had meegebiacht, terzelfder tijd dat liij dit stelsel wijsgeerig vertolkt vond aan Duitschland's universiteiten ?" „Door de waarheid der Christelijke religie zedelijk op te vatten, viel de grens, die de zedelijke levensuiting van het leven der gedachte scheidt en moest de dogmatiek, de beschrijving der Christelijke leer, wier object God is, haar eerstgeboorterecht afstaan aan de beschrijving van het zedelijk leven" — zegt hij elders. De Groningers, later in Evangelischen omgezet, staan op een z. i. niet minder onhoudbaar standpunt. Als midden-

2*