is toegevoegd aan uw favorieten.

Twee vragen des tijds

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

over 't geheel genomen zich onthoudt van het verkondigen van stellingen, die op wetenschappelijke gronden bestreden zouden kunnen worden, dan ligt hierin een bewijs te meer voor het openbaringskarakter der godsdienstige ontwikkeling van dit wonderbare volk, dat, niettegenstaande zijne groote gebreken, meer dan andere volken der oudheid in zich zelf gekeerd bleef, en weinig aandrang gevoelde voor wetenschappelijk onderzoek. Aan liefde voor de natuur en aan de gave om nauwkeurig waar te nemen, ontbrak het echter den Joden volstrekt niet, zooals ten duidelijkste blijkt uit talrijke plaatsen van het Oude Testament, o. a. uit den lOiden psalm. Is nu Christus ook in dit opzicht een kind van zijn volk, dan is het wederom zeer opmerkelijk, dat hij juist uit dit volk moest

geboren worden.

Hoe men echter hierover ook moge denken, dit is in ieder geval onbetwistbaar, dat Christus zijne leer zuiver wist te houden van alle beweringen, die misschien later op wetenschappelijke gronden hadden kunnen worden bestreden. Dit standpunt behelst blijkbaar iets negatiefs en werd toch voor de ontwikkeling der wetenschap van de allergrootste beteekenis ; we aarzelen dan ook niet om het vrijmoedig te zeggen : Christus is de vaclcr van de vrijheid der wetenschap.

Ja, hij is het geweest, die eene vrije baan gemaakt heeft voor wetenschap en onderzoek, niet door geleerde voorschriften en talentvolle wenken aangaande de methode, die hierbij gevolgd moet worden, maar enkel en alleen door zijne wijze beperking, zoodat zijne leer voor alle toekomstige tijden en toestanden past. Houd op! zal men mij hier misschien toeroepen, vergeet gij dan geheel en al, welke treurige ervaringen de wetenschappelijke wereld heelt opgedaan aangaande de verdraagzaamheid van uw Christendom'? Denk slechts eens aan Hypatia en aan Galileï ! Deze twee namen zijn reeds meer dan voldoende, om die zoogenoemde verdraagzaamheid in al hare hatelijkheid ten toon te stellen. Werd niet de geleerde Hypatia de hoogbegaafde lieidensclie vrouw, die even bekwaam was in de wiskunde als in de natuurwetenschappen, in 415 te Alexandrie op last van of ten minste op aansporing van den Christelijken bisschop Cykillus vermoord ? En moest niet de bijna blinde zeventigjarige Galileï, de ontdekker der slingerwetten, der bergen op de maan, der zonnevlekken én van eenige manen van Jupiter, na eerst vele mishandelingen te hebben ondergaan, in 1<j33