is toegevoegd aan uw favorieten.

De algemeene genade

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ongeoorloofd tweeërlei maatstaf aan te leggen? Hebben wij ons niet te houden aan den regel, dat elk concreet geval op zichzelf moet worden beoordeeld? Kan het dientengevolge soms niet noodig blijken, dat twintigerlei of honderderlei maatstaf wordt gebruikt? Doch om nu eens bij den tweeërlei maatstaf te blijven.

Een catechisant zal zich eens erg Remonstrantsch uitdrukken. Hij zal b.v. beweren, dat God hen heeft uitverkoren, van wie Hij wist, dat zij in Zijn Zoon zouden gelooven. Zal dan de catecheet dadelijk de wenkbrauwen fronsen, bedenkelijk het hoofd schudden en de zaak hoog ernstig opnemen? Of zal hij antwoorden: je verstaat dat nog niet zoo goed, ik zal je dat eens uitleggen? Maar wanneer een predikant van den kansel zich precies dezelfde uitdrukking zou veroorloven, mag dan de kerkeraad dat zoo goedmoedig dulden? Zouden de ouderlingen hem niet met een geheel anderen maatstaf mogen en moeten meten?

Nu bedenke men wel, dat dit slechts een vergelijking is. Het is volstrekt de bedoeling niet de thans schismatieke broederen in Amerika op één lijn te stellen met catechisanten. Slechts wordt gepoogd daardoor duidelijk te maken, dat voor toestanden bij de Gereformeerden in Amerika de Hollandsche maatstaf nog niet deugdelijk behoeft te zijn. Destijds gaf ik daarvan reeds als volgt rekenschap: „De leer der Gemeene Gratie is ten onzent door Bavinck en Kuyper ontwikkeld. "Vóór dien tijd was er in Amerika reeds van een eigen Gereformeerd leven sprake. Dat nu de uiteenzetting van Bavinck en Kuyper hier op geen tegenstand stuitte, laat zich daaruit verklaren, dat zij uitspraken wat onbewust in de Gereformeerden hier te lande sluimerde. Er was nauw geestelijk kontakt tusschen het Gereformeerde volk en deze tolken. Dat dit kontakt met de Amerikaansche Gereformeerden, ofschoon het zeer zeker bestond, niet zoo nauw was, kan geen verwondering wekken. Dat men daar dan ook niet zoo spoedig de denkbeelden, door deze eminente voorgangers verkondigd, zich eigen maakte, ligt voor de hand." (bl. 11). Hierbij komt nog dit, dat het Amerikaansche geestesklimaat voor de ontwikkeling van de leer der algemeene genade niet bevorderlijk was. Het nivelleeringsproces der Amerikanisatie werkte toen al zóó sterk, dat de Gereformeerden, om te blijven die zij waren, de neiging tot isolement moesten vertoonen. Des te hooger behoort het daarom te worden gewaardeerd, dat de Synode van Kalamazoo zoo krachtig voor de belijdenis der algemeene genade opkwam.

Wij zijn er evenwel anders aan toe. De leer der algemeene genade heeft hier vele jaren gebloeid. En als men er nu aan begint te tornen zijn daarvoor niet de verzachtende omstandigheden aan te voeren, waarop ik pleitte voor de dissentieerende broederen aan de overzijde. Dit eischt vanzelf het zich bedienen van een anderen maatstaf.

Toch wordt men daardoor niet voor het alternatief gesteld: