is toegevoegd aan uw favorieten.

Het vraagstuk der gemeentemonopolies in het belang der volksgezondheid, hoofdzakelijk beschouwd in het licht van de nieuwe opvattingen in zake bedrijfsvrijheid

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

monopolie in het licht waarin wij ons onderwerp beschouwden, aan ons opdringen zijn vierderlei:

1. de hygiënische;

2. de organisatorische;

3. de linantieele (die van de schadeloosstellingen);

4. de economische (die van een behoorlijke voorziening met de betrokken waar van de betrokken gemeenten).

De hygiënische vragen zijn goeddeels van technischen aard en wij zouden ons niet gaarne als deskundigen ter zake opwerpen. Met een enkele opmerking moge worden volstaan. Het komt er o. i. hier slechts op aan, of inderdaad de belangen der volksgezondheid door een centraliseering van het melkbedrijf afdoende zullen worden gewaarborgd en of zij op geen andere minder in de bedrijfsvrijheid ingrijpende wijze zullen kunnen beschermd worden. Wat dit laatste punt betreft, zal natuurlijk veel afhangen van plaatselijke toestanden. In een kleine gemeente zal b.v. de moeilijkheid van een afdoende controle op de pasteuriseering der melk zich in veel geringere mate voordoen als in een stad van de grootte van Amsterdam. Doch ook voor Amsterdam zal o. i., zoo men daar tot naasting wil overgaan, onweerlegbaar moeten worden aangetoond, dat de centraliseering van het melkbedrijf de eenig afdoende weg is om het kwaad van typhusverspreiding te keeren. Dit vloeit voort uit onze opvatting van de bedrijfsvrijheid als een sociale functie (1). Slechts zij, die in de bedrijfsvrijheid in het algemeen een anti-socialen factor zien zullen dezen bewijslast van zich af willen schuiven. Of inderdaad een gemeentelijke monopoliseering een afdoend remedie zou zijn, wagen wij intusschen te betwijfelen.

Terecht wees Minister Aalberse tijdens de behandeling van het amendement-Van der Waerden bij art. 15 der Warenwet op het gevaar dat bij het centraal melkbedrijf een man,, die nog niet als bacillendrager is ontdekt, oorzaak kan worden, dat zich een typhusepidemie voordoet niet in een betrekkelijk kleinen kring, maar onmiddellijk over de geheele gemeente. Of die moeilijkheid technisch is te ondervangen, de Minister merkte het onder verwijzing naar de over het onderwerp bestaande literatuur op, is volstrekt nog niet opgelost. Dit zou technisch alleen mogelijk zijn met behulp van een pasteuriseerinrichting, die de melk pasteuriseerde in hetzelfde object, waarin zij bij de koe werd opgevangen, zoodat de melk niet meer zooals thans in flesschen werd gedaan, doch eenvoudig werd rondgedeeld in dezelfde

(Ij Vgl. ook het prae-advies van Prof. Mi'. P. .T. M. Aaluerse, ten vorigen jare uitgebracht voor de Vereen iging voor de Staathuishoudkunde en de Statistiek.

'/.\c hierboven blz. 17.