Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Brouwer in 1907 en 1908 ontwikkeld is, kan een negatieloze wiskunde worden opgebouwd is),

ie Filosofie

Eigenlijk gaat Bergson in zijn conclusie veel verder, als hij de negatie ook verwerpt in de filosofie. De vraag, die zich hier onmiddellijk voordoet, is, op welke grond men in de filosofie iets mag verwerpen. Daartoe moet men zich eerst duidelijk maken, wat men in de filosofie waar zal noemen. Ik kan daarop hier niet uitvoerig mgaan, maar heb elders ") uiteengezet, dat Vaarheid is een duidelijk inzicht in de structuur van het tot volle ontplooiing gekomen bewustzijn, waarin een splitsing in subject en object, en een hereniging van subject en object plaats vindt. Dwaling is het niet volledig doorlopen van, een stilstand in het bewustzijnsproces.

De ergste stagnatie in het bewustzijnsproces is die, waarbij de scheiding tussen subject en object zo scherp is, dat het object als iets geheel vreemds wordt beschouwd, een ding op zichzelf. Het besef van verbondenheid van subject en object ontbreekt; het subject beseft zijn eigen onmisbaarheid niet. Deze toestand van de geest is karakteristiek voor het realisme.

Daar de realiteit absoluut gesteld wordt, buiten de geest, heeft ook het ontkennen van die realiteit een betekenis buiten c e geest. Dit komt sterk uit in het existentialisme. Uit „L'être et le néant" van Sartre citeer ik: „Car la négation est" refus existence. Par elle, un être est posé, puis rejeté au néant." erder: „Le néant se révèle a nous dans cette expérience de 1'évanouissement des existants. Nous nous sentons flotter dans le vide, toute réalité solide nous fait défant. Tout s'effondre." Het „niet" (le néant), wordt zelf tot een ding gemaakt, dat zelfs werkingen veroorzaakt. Het is dus vooral, aangezien het existentialisme een realistische filosofie is, dat de negatie deze „vermetende" functie krijgt.

13) Zie verder onder 4°.

14) Idealistische filosofie, p. 17.

Sluiten