Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het onweerlegbaar logische van zijn betoog ziet al meer over het hoofd dat het materiaal waaromtrent hij logisch wil zijn, niet uit te brengen is en met het redelijke geen affiniteit heeft.

Tot nu kozen we de voorbeelden uitsluitend uit het gebied der zintuigen, maar alle stemmingen, levensgevoelens, gevoelsreacties enz. hebben deze zelfde onvergelijkbare essentie in een ieder. We kunnen b.v. nooit anders dan ónze doorleefde zin verstaan in: levenslust, energie, traagheid, verdriet, haat, schuld, toekomstgerichtheid, gewoontewaardering, verbazing, liefde, verantwoordelijkheid, erg-vinden, eer, belediging, fatalisme, vertrouwen, religiositeit, inspiratie en ook goed en kwaad.

Het is één machtige, natuurlijke hypnose die ons hier algemeenheden doet zien; we leven het onvergelijkbare, we aarzelen om er van te wéten, omdat in het rijk van de bewuste rekenschap we reeds bij de eerste medemens zijn aangekomen, d.w.z. in het aanpassingsgebied dat de ont-isolering als hoofdkenmerk moet hebben om de zelfverlatenheid te scheppen die het bewuste contact met anderen pas mogelijk maakt.

Deze anaesthesie voor het beleven is even normaal als de bovenbesproken zingeving aan het ik; dit laatste is de alleen verbale erkenning van het eigene dat door deze quasi-hulde, als een erevoorzitter erkenning vindt maar er buiten gehouden wordt.

De dichter is de uitzonderlijke in wie de eerste medemens uitdrukkelijk trouw blijft aan het eigene en bij wie daardoor bewustwording in veel hoger mate een verslaggeven aan hem zelf is dan dat het een intree in de wereld der gemeenschappelijkheid betekent. Wat van elders tot het bewustzijn doordringt is hem niet een aanleiding om van het eigene af te zien, maar wordt naar binnen doorgegeven en getoetst op zijn beeldgehalte voor wat daar leeft en wat blijvendheid wil veroveren in een neerslag die niet verloochent maar persoonlijk blijft. Hem zijn de woorden nog de eigennamen die ze van oorsprong waren; ze raken in een samenhang die individueel psychisch geheel verantwoord is, maar die, wanneer ze als communicatieve signalen worden misverstaan een wonderlijk heterogeen gezelschap lijken.

Sluiten