Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meer zijn, moet het meer geschieden. De raderen van deze wagens draaien niet zonder geld; wanneer er echter te veel geld is, zal overmaat van smeer de beweging belemmeren." En om eindelijk nog aan een practicus aandacht te schenken: In eene instructie van 1679 aan den gezant te Madrid wijst Colbert als waarschuwend exempel op de verkeerde handelwijze der Spanjaarden die het bewaren van edel metaal als hoogste wijsheid beschouwden en zich daardoor ruïneerden.

Bewijzen genoeg en te over die doen zien dat vereenzelvig van geld en rijkdom niet tot de Mercantilistische leeringen mag worden gerekend! Maar al behoort de stelling dat geld de rijkdom is niet tot hun credo, toch zijn ze niet van zekere overdreven waardeschatting van het geld vrij te pleiten. Die te hooge appreciatie komt uit in het leerstuk van de gunstige handelsbalans, dat in de Mercantilistische literatuur een voorname plaats inneemt. Onderscheidene auteurs hebben het in den breede verdedigd en het optreden der staatslieden werd door deze

theorie beheerscht.

Het is noodzakelijk met eenige woorden nader in te gaan op dit dogma, dat het middelpunt vormt van zoo vele Mercantilistische beschouwingen.

De uiteenzetting is spoedig gegeven. Onder de handelsbalans is te verstaan de verhouding van de totale waarde van het gedurende eene bepaalde tijdsruimte in een land in- en uitgevoerde met betrekking tot een of meer andere landen. Eene gunstige handelsbalans is dan aanwezig wanneer de waarde van den uitvoer die van den invoer overtreft en mitsdien een overschot van geld in het land te boeken valt. Naar een zoodanig overschot, naar eene gunstige handelsbalans ging het streven der politici met kracht uit. Maatregelen, welke den uitvoer van grondstoffen

Sluiten