Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en den invoer van bewerkte artikelen belemmeren, daarentegen aanmoedigen den uitvoer van fabrikaten en den import van grondstoffen, ontmoeten wij in talrijke landen. De stand van de handelsbalans was beslissend voor de welvaart van een volk. Nog verder werd gegaan. Tusschen de handelsbalans en de politieke balans werd een nauw verband gelegd. In den wedijver der volkeren bepaalde de staat van de handelsbalans de mate van macht, die een volk had weten te veroveren.

Tegenover de vele Mercantilistische meesters, die deze leer met warmte hebben verdedigd, zijn niet weinige bestrijders opgestaan. Adam Smith vooral heeft ze scherp veroordeeld en getracht haar als een belachelijke dwaasheid aan de kaak te stellen. Op enkele hoofdbedenkingen, welke door talrijke schrijvers zijn overgenomen, vestigen we de aandacht.

Zijn hoofdbezwaar keert zich tegen de overdreven waarde die in het bezit van geld, als gevolg van de gunstige handelsbalans, gesteld wordt. Hij oordeelt dat het evenmin in het belang van de volkswelvaart is om door eene gunstige balans edel metaal in te voeren als het voor de politieke macht van belang is om groote massa's buskruit binnen de grenzen van een land op te hoopen. Voor de meeste menschen zou het heel lastig zijn indien hun gansche vermogen op eens aan baar geld werd uitbetaald en waar nu eene natie uit individuen bestaat is de opeenhooping van edel metaal ook geen yo/frsbelang. Geld onderscheidt zich alzoo niet gunstig van andere waren, is integendeel dikwijls een dood inproductief bezit.

De beschouwingen van Smith kunnen niet zonder voorbehoud worden aanvaard. Onjuist is de meening, die in het geld een waar, in wezen gelijk aan andere waren, ziet. Terecht beschouwen de Mercantilisten het geld als

3

Sluiten