Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hoe weinig met hoogere dan materieele factoren gerekend werd. Dat materialisme blijft zich openbaren wanneer vele aanhangers der oude school, ook nu nog, weigeren aan godsdienst, recht, zedelijkheid, kortom aan de geestelijke factoren invloed toe te kennen voor de ontwikkeling der economie.

Het uitgangspunt der klassieke school: het baseeren van hare wetenschap op het egoïsme alleen en de voornaamste gevolgtrekkingen uit dit principe afgeleid, zijn hiermede in vogelvlucht geteekend. Verderfelijk moet heeten het grondbeginsel, waardoor zij werd geleid. De economie toch, zooals die door Smith vaster en levendiger vorm ontving, werd geboren in de 18e eeuw, een tijdvak dat, naar het woord van G u i z o t, gepredikt heeft den twijfel, het egoïsme en het materialisme. Smith zelf was een vurig aanhanger van het deïsme; niet aan de physiocraten ontleende hij zijne levensbeschouwing, veeleer oefende de Engelsche „Aufklarungsphilosophie" eenen beslissenden invloed op de „économistes" uit.19)

Onder den ban nu van dit deïsme is de economie in de 18e eeuw gekomen en over het geheel heeft de oude school zich niet aan zijn doodelijke omarming weten te onttrekken. Levendig worden wij hierbij herinnerd aan de woorden van De la Mennais, die met eenige verandering kunnen worden omgesmeed tot de stelling, dat elke fundamenteele dwaling in de religie ook eene fundamenteele fout in de economie is. Door die deïstische levensbeschouwing toch geleid, werd in de economie het stoffelijke belang van den individu op den voorgrond gesteld, die individu beschouwd als een zuiver egoïstische kracht, zijn belang als grondslag en doel van de maatschappij geteekend, die het best zal worden gebaat, indien aan de werking van het eigenbelang, de vrije teugel wordt gelaten.20) Individualisme en mate-

Sluiten