Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sultaat van de maatschappelijke omstandigheden en zoo legden zij aan het economische leven eenen maatstaf aan, die zelf aan dit leven ontnomen was. Het relativisme werd allengs in absoluten zin gehuldigd! Alle vastheid ontbrak; geen eeuwige, onveranderlijke waarheden konden worden erkend. De drie grondleggers mogen dit relativisme niet zoo op de spits hebben gedreven als door hunne volgelingen is geschied, toch lag dit beginsel wel degelijk in hunne werken besloten. Men behoeft slechts den Open brief van Schmo 11 er aan von Treitschke te lezen, om te zien met hoeveel beslistheid reeds betrekkelijk spoedig alle absolute beginselen als overtollige ballast overboord werden geworpen.18) In het huwelijk, in den eigendom, in geen enkel instituut kan eenige absolute idee door Schmoller ontdekt worden. Als Brentano 23 November 1901 te München zijne rectorale rede uitspreekt over Ethik und Volkswirtschaft in der Geschichte, dan waarschuwt hij de studenten inzonderheid tegen het Calvinisme dat geen historisch worden, geen ontwikkeling kent, dan vermaant hij de Duitsche jongelingschap om afstand te doen van „vooropgezette ethische oordeelvellingen", en wekt hen op mede te werken tot de emancipatie van de economie uit „die Lehre des Seinsollenden". En Ingram stelt in zijn veel gebruikt geschiedboek der economie den eisch dat „de wetenschap van al de theologisch-methaphysische elementen of neigingen, die haar nog bezwaren en misvormen" moet worden gereinigd.

Zoo eerbiedigt dan het evolutionistisch standpunt geene grenzen; het kent geen vastheid. Alles vervloeit en verwisselt. Eene absolute waarheid werd door velen contrabande geacht. Zoo maakte allengs, op evolutionistische banen geraakt, deze richting, die bij haar ontstaan luide den eisch deed weerklinken, dat op de werking der hoo-

Sluiten