Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toch vinden haar oorzaak in den particulieren eigendom van den bodem. Bestond die niet dan zou het kapitaal zich volledig aan de industrie geven. Eene wondere ontwikkeling der industrieele kracht en goede afzet van de voortbrengselen zou daarmee gepaard gaan. Ook de kapitaalrente zal verdwijnen. Grondrente toch is de moeder van de interest. Immers de oorzaak van de rente ligt in de mogelijkheid om land te koopen, dat rente oplevert. Vervalt deze mogelijkheid, dan verdwijnt ook de rente.

Het tweede verschilpunt hangt hiermee nauw saam. Juist dat verband tusschen grondrente en interest, maakt t den staat mogelijk volledige schadevergoeding te geven. Is het groote veld van kapitaalbelegging verdwenen, dan gaat de interest snel naar beneden. De staatspapieren zullen verschillende percenten dalen. De grond zal in waarde aanmerkelijk stijgen. Door de winst, die daaruit voortvloeit voor den staat, zou de nationale schuld, daarvoor aangegaan, in 25 jaar kunnen worden afbetaald.

Opgemerkt dient te worden dat de tegenwoordige beweging van Damaschke, den voorzitter van den Blind Deutscher Bodenreformer en redacteur van het Jahrbuch fiir Bodenreform, zoozeer is verwaterd, dat zij niet als eene actie voor landnationalisatie mag worden betiteld34).

De landnationalisatie-beweging nu neemt eene zelfstandige plaats in, die zich scherp afteekent tegenover het socialisme. George heeft meermalen zijne bezwaren tegen het socialisme kenbaar gemaakt en daarin vooral gelaakt de vernietiging der persoonlijkheid. Ook M a r x loochende zijnerzijds beslist alle verwantschap; zoo in den bitter scherpen brief van 20 Juni 1891, in de Neue Zeit gepubliceerd.

Kautsky bespreekt het voorstel van Flürscheim, dat socialisten en bodemhervormers zullen samenwerken tot verwezenlijking van den eisch, die op beider program

Sluiten