Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

und sein Eigenthum, door een talentvol anarchist het „vademecum van het anarchisme" genoemd. Het is een wild boek, vol paradoxale stellingen. „Het is geen gedachtenbouw, het is slechts een groote brand van gedachten". Hoe moeilijk het ook om zijn tuchteloozen vorm en inhoud is te volgen, toch kan zeer wel aanstonds de leidende gedachte worden gegrepen. En die leidende gedachte is deze: gehuldigd moet worden de absolute autonomie van den individu, de onbeperkte souvereiniteit van den mensch, die door geen enkelen band gebonden mag zijn. Hooren wij met aanhaling van S t i r n e r's eigen woorden hoe driest dat individualisme door hem werd gepredikt!13)

Boven de poort van onzen tijd staat niet de oude zinspreuk van den tempel van Apollo: „Ken u zeiven", maar „bemin u zeiven!" Wat is het eenige werkelijke in de wereld? Het empirisch ik — en niet anders. Ieder is het centrum zijner wereld. Om Ik draait alles. Ik ben het midden der uitwendige en der gedachtenwerk. Boven het ik wordt alzoo niets gesteld. Dat ik moet zich ten volle openbaren in zijn onbeperkte „eigenheit", zijn werkelijk wezen. En nu wordt de ontwikkeling van die „eigenheit" aldus gezocht: De hoogste wet is voor ieder het eigen welzijn. Het „ik" is de maat aller dingen. Of hetgeen ik denk en doe christelijk is, wat gaat mij dat aan? Of het menschelijk, liberaal, humaan of onmenschelijk, onliberaal, onhumaan is, wat vraag ik daarnaar? Als het slechts ten doel heeft, wat ik wil. Van dit egoïstisch standpunt uit moet worden verworpen de gedachte alsof er ooit of te immer een recht bestaat, waaraan de mensch heeft te gehoorzamen. Al het bestaande recht is vreemd recht, mij door vreemden opgedragen. Met een handvol macht komt men verder dan met een zak vol recht. Met het recht moet evenzoo de staat worden prijsgegeven en behooren niet minder

Sluiten