is toegevoegd aan uw favorieten.

Sociaal-psychologische aspecten der industrialisatie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zich bewust van de verantwoordelijkheid om aan de te verwachten groeiende bevolking een bestaan te verschaffen, werd op middelen gezonnen, die dit bestaan mogelijk konden maken en, gezien hetgeen het verleden ons leerde, ligt het voor de hand, dat van vele zijden op industrialisatie werd aangedrongen. Het bleek immers, dat de industrie tot nu toe hét middel was om aan de bevolkingsaanwas (in aantal gezien) een levensonderhoud te verschaffen. De industrie was verreweg de belangrijkste werkgeefster geworden.

Vooral in de achter ons liggende bezettingstijd hebben verschillende figuren zich daarvan terdege rekenschap gegeven. Geleid door ervaringen in het buitenland en door eigen ervaring hier te lande in de voorafgaande 25 jaar opgedaan, heeft men de industrie, gesteund door de research, als het middel gezien dat tevens tot verhoging van het welvaartsniveau zou kunnen leiden.

De mogelijkheden, die het speurwerk de mens kan verschaffen t.a.v. betere woning, kleding, voeding en groter comfort werden, in het bijzonder t.a.v. de voeding, ten onzent reeds door de commissie Lorentz in 1917 in een rapport vastgelegd. Intussen is de ervaring overal sterk toegenomen en is het wel duidelijk geworden, dat de in het genoemde rapport gegeven beschouwingen gegrond zijn.

Het is niet aan twijfel onderhevig, dat „research" en „development" — beter speur- en ontwikkelingswerk — hoe eenvoudig soms van aard, hoe ingenieus en arbeidsintensief soms van opzet en waar ook verricht: in de huiskamer of in de laboratoria, de achtergrond en ruggegraat van alle industrialisatie vormen. Zij kan echter niet slagen wanneer de resultaten niet op beleidvolle wijze worden geëxploiteerd. Uiteraard spelen dan factoren van economische aard een belangrijke rol en het is daarom veelal zaak aan het speurwerk zelf reeds richting te geven en uit de resultaten verantwoorde keuzen te doen.

Het researchwerk zelf is wat ik zou willen noemen: een meerdimensionale sneeuwbal aan welks mogelijkheden geen grenzen zijn. Het is juist door het grote aantal mogelijkheden echter noodzakelijk met zeer veel beleid de researchprogramma's op te stellen, opdat de vruchten voor de industrialisatie zo goed mogelijk zullen zijn.

Voor ons land hebben de omstandigheden zich, na de laatste wereldoorlog, in nog ongunstiger zin gewijzigd dan door velen voor mogelijk werd gehouden. Naast de grote schulden door de oorlog ontstaan, heeft nl. het verbreken van de band met Indonesië ons land economisch gezien, in een zorgvolle situatie gebracht. Weliswaar was onze handelsbalans steeds passief, doch het evenwicht in de betalingsbalans werd voor de oorlog meer dan hersteld door diensten, renten en dividenden van kapitalen, belegd in Indonesië en daarbuiten. Deze baten zijn voor het grootste deel weggevallen door