Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

these inderdaad juist moet zijn, waarbij de, hersenstam als onmisbare schakel voor het ontstaan der voor de symptomatische psychoses kenmerkende verschijnselen naar voren wordt gebracht. Immers Van der Horst komt op grond van zijn onderzoek tot de gevolgtrekking, dat we bij de symptomatische psychoses ontstekingsverschijnselen in de hersenen vinden, die als hyperergetische reacties, zooals we deze bij de allergische ziekten hebben leeren kennen, moeten worden opgevat.

- Het is een verheugend feit, dat het begrip der pathergische reacties van het zenuwstelsel van zoo bevoegde zijde in de belangstelling der neurologen en psychiaters wordt gebracht, want inderdaad hebben we ook naar mijn meening bij de vele aandoeningen van het zenuwstelsel daarmede tot nog toe veel te weinig rekening gehouden (gedissimineerde encephalomyelitis). In verband echter met de symptomatische psychoses krijgen de vondsten van Van der Horst een nog grooter beteekenis. De normergetische en dus ook de pathergetische reacties van het organisme zijn afweerreacties, die zeker gedeeltelijk in de afzonderlijke organen en orgaanstelsel? kunnen ontstaan, doch die met name vanuit het in het diëncephalon gelegen autonome zenuwstelsel worden'bestuurd! Daar liggen juist de fhoogste centra, zooals niet alleen door L i c h t w i t z meerdere malen is aangetoond, maar waarover men een groote hoeveelheid materiaal kan vinden in het pas verscheneli werk van Veil en Sturm (Die Pathologie des Stammhirns und ihre vegetativen klinischen Bilder). Ook Lenselink en Zuithoff hebben hierop aan de hand van eenige gevallen uit de Groningsche Kliniek de aandacht gevestigd.

De hyperergische reacties, die Van der Horst in al zijn gevallen vindt, komen volgens mijn meening slechts tcrt stand over den hersënstam heen. Deze speelt daarbij de grootste rol. De normergische reactie wordt een pathergische en hyperergische, indien de hersenstam in zijn normale afweerfunctie tekortschiet! Deze hypothese gaat veel verder dan die van Van der Horst en hierdoor wordt de uniformiteit der exogene reactietypen bij de zoo uitéénloopende oorzakelijke factoren ongedwongen verklaard, hetgeen geenszins het geval is, indien we de op verschillende plaatsen van het centrale zenuwstelsel gevonden histopathologische afwijkingen in verband brengen met de psychotische verschijnselen.

Wil Van der Horst onder de allergische hypothese ook brengen de exogene reactievormen na trauma capitis, fcij intoxicaties en bij emoties? Dan zaf hij toch ook één bepaalde tusschenschake! moeten aannemen! We weten immers, dat de delieren en amentia-achtige beelden vooral te voorschijn komen als plotseling te zware eischen worden gesteld aan de aanpassings- of afweercentrale. die wij ook voor normergische .reacties in het diëncephale neurovegetatieve apparaat mogen localiseeren.

Repliek Van der Horst:

Met Prof. Van der Scheer ben ik het eens, wanneer hij zegt, dat negatieve uitkomsten bij een histopathologisch onderzoek geenszins dwingen tot de opvatting, dat het onderzochte weefsel nu ook een normalen bouw en functie had. Maar het omgekeerde is wel het geval. De uitgesproken afwijkingen in de schdrs en het merg, naast andere gevallen met histopatholoqische veranderingen in het diëncephalon, noopten mij de localisatie-theorie — althans als verklaring voor de uniformiteit van het pathopsychologische beeld — los te laten. Dit neefet echter niet weg, dat ik wel degelijk aan de localisatie mijn aandacht blijf wijden en met Prof. Van der Scheer in den hersenstam een belangrijke schakel zie voor het ontstaan van de symptomatische psychosen. Ik heb dit in mijn referaat uitgewerkt. Toch is ook dan de genese van deze ziekten niet geheel doorzichtig. Moeten we aannemen, dat de normergische reactie een pathergisthe ■ wordt, omdat de noxen bijeenkomen in een periode van diëncephale labiliteit7 Of is het diëncephalon eerst in een wankelen toestand gebracht door dezelfde noxen, die later als allergenen fungeeren? En indien het mesodiëncephale systeem in zijn règuleerende en afwerende functies beschadigdfcis. is zulks dan het directe gevolg van de ontstekingachtige verschijnselen ter pteatse, of is het evenwicht verstoord door prikkeling of letsel aan de zenuwuiteinden van het vaso-vegetartieve systeem? Onze onderzoekingen hadden alleen betrekking öp het cerebrum. maar het is toch — indien het allergisch karakter van dit lijden vaststaat — mogelijk, dat ook elders in het lichaam verschijnselen van hyperergie in het

Sluiten