Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Van dit gemis mede aan wetenschappelijke bescheidenheid moge een voorbeeld worden aangehaald. „Het geheele juridische systeem „van den tegenwoordigen tijd steunt, om veronderstellingen tot „feiten te maken, op den eed. Wie een eed zweert, spreekt „de waarheid of wordt geacht de waarheid te spreken; hij wordt „anders immers gestraft". Onderstellingen tot feiten maken! De auteur denkt natuurlijk aan een natuurwetenschappelijk feit en een natuurwetenschappelijk bewijs. Dat de rechter in zijn „overtuiging gebonden" is, aan de verklaring bij eede afgelegd, m. a. w. dat de rechter verplicht is bij deze verklaring zich neer te leggen, dat vermag de auteur niet in te zien. Hoe kan dat? zoo zal de schrijver zich hebben afgevraagd? Het antwoord is eenvoudig: De wet „kan" alles. Ze kan een daad toerekenen, ofschoon de natuurkundige met alle ten dienste staande middelen kan bewijzen, dat een ander dan deze de daad heeft veroorzaakt. De wet kan dat doen en doet het en hieraan verandert weinig of soms hierover „ieder natuurwetenschappelijke geschoolde lacht."

De schrijver heeft nergens in verschillende geraadpleegde rechtsgeleerde geschriften {v. Hamel, Simons, Gewin, v. Liszt, Birkmeyer, Merkel, Gretener) een redelijke motiveering kunnen vinden voor de onderstelling, dat de toerekeningsvatbaarheid een juridisch begrip is. Dit is begrijpelijk; redelijk is immers slechts datgene, wat zich laat ordenen in causale categorieën! Eerst treedt de deskundige als wetsuitlegger op: niet-toerekeninsvatbaarheid beteekent abnormaliteit. Welnu, zoo wordt vervolgens overwogen, over abnormaliteit oordeelt de deskundige, de pathaloog, bioloog, psycholoog, derhalve is toerekeningsvatbaar een psychologisch, pathologisch begrip!

Dat toerekenen een juridisch begrip is, dat vermag de auteur niet in te zien; dat het woord toerekeningsvatbaarheid in het woordenboek van een „deskundige", die zich van de methodologie van zijn vak rekenschap geeft, niet voorkomt en niet kan voorkomen, is toch moeilijk te ontkennen. Het een of het ander. toerekenen is het toeschrijven van te zijn de oorzaak van een verschijnsel; of toerekenen is: het verbinden van een gebeuren met een persoon op grond van een norm. Is het eerste juist dan vraag ik: wie is dan toerekeningsvatbaar? Schrijf ik iemand toe, dat hij de oorzaak van een verschijnsel is, dan heeft het hoege-

Sluiten