Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 15.

Het aan de wettelijke omschrijving beantwoordend gevolg en het causaal verband tusschen dit gevolg en een aan de wettelijke omschrijving beantwoordende handeling.

Lit.: Traeger, Der Kausalbegriff im Straf- und Zivilrecht, 1904; Max R ü m e 1 i n, Die Verwendung der Kausalbegriffe im Straf- und Zivilrecht, 1900; Muller, Die Bedeutung des Kausalzusammenhanges im Straf- und Schadensersatzesrecht, 1912; Zevenbergen, Over het vraagstuk der causaliteit in art. 1401 B. W., in Rechtsgel. Mag., Bd. 36; Schol ten, De causaliteitsvraag, in Rechtsgel. Mag., Bd. 21; W o 1 f f, Verbotenes Verhalten, 1923, blz. 257v.

1. De vraag naar het oorzakelijk verband tusschen een „bepaalde" handeling en een daarmede in verband gebracht „bepaald" gevolg (imputatio facti tegenover de schuldvraag als de imputatio juris) heeft strafrechtelijk alleen dan beteekenis, als het rechtsfeit — eenige bijkomende voorwaarden van strafwaardigheid, die evenzeer causaal verband eischen (zie hieronder § 31) blijven hier verder buiten bespreking — ons naar zulk een verband verwijst. Dit is niet het geval bij die delicten, die (zie § 14) zijn voltooid in en met de verrichte handeling en waarbij naar een verder daaruit voortvloeiend gevolg juist niet behoeft te worden gevraagd: de z.g.n. formeele delicten1). Daarom komt de causaliteitsvraag alleen aan de orde bij de materieele delicten.

Hieruit volgt, dat de „causaliteit" geen centraal leerstuk uit de strafrechtsleer is, zooals veelal wordt geleerd.

2. Over dit oorzakelijk verband tusschen een bepaalde (wijl in de wettelijke omschrijving aangegeven) handeling en een bepaald gevolg, over de vraag dus, wanneer tusschen zulk een handeling en zulk! een (n.1. aan de wettelijke omschrijving beantwoordenden) toestand of verandering oorzakelijk verband bestaat, heerscht verschil van gevoelen; verschillende theorieën zijn hierover opgesteld.

Uitgangspunt van alle theorieën is, dat een gevolg nimmer wordt „veroorzaakt" („bepaald", „bedingt") door één enkelen factor, maar dat steeds een groot aantal factoren aanwezig zijn, die tezamen de verandering teweegbrengen. We noemen deze factoren „voorwaarden",

x) Afgedacht van de gevallen, waarin een gevolg als bijkomende voorwaarde van strafwaardigheid of als grond voor strafverzwaring is aangegeven, b.v. art. 164, 135, 136, 447 Sr. (zie hieronder § 31).

Sluiten