Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

I. 7. 3.

Bemcrkingh van de derde tegen-werping, voort gebracht uyt dc Spreuek Augustini

L)e spreuek is iu syn Boeek tegen den fondament - brief (Jap 5.

In't «elfde Boeek cap. 14.

soet van het bitter? Want de Schriftuer brenght met sich immers alsoo een klaer gevoelen haerder waerheyt, als witte en swarte dinghen ghevoel van haer verwe, mitsgaders soet' en bittere dinghen een gevoel van hare smaeck mede brengen.

3. Ick weet wel datse gemeenlick bybrengen de spreuek van Augustinus, daer mede hy betuygt dat hy den Euangelio niet en soude gelooven, so 1) d' autoriteyt van de Kerck hem daer toe niet en beweeghde. Maer hoe verkeert en lasterlick dese spreuek tot versterekingh van haer gevoelen by-gebracht wort, sulcks kan lichtelick uyt de woorden van Augustinus vernomen worden. Hij hadde te doen met de Mamcheen, deweleke begeerden datmen hen sonder twijfelen soude ghelooven , en wel seyden datse de waerheydt aen haer zijde hadden, maer sulcks nochtans in der daet niet en bewesen. En dewijlse het Euangelium voort-brachten, om haren meester Manicheum en sijn Leere gheloofweerdigh te maken, so vraeght Augustinus haer wat sy doen souden soo hun yemant voorquam die oock den Euangelio niet en geloofde; met wat soort en slagh van bewijs en ovei'tuygingh sy sulck eenen tot haer gevoelen treeken souden. En daer nae seght hy: Wat my belanght ick en soude den Euangelio niet gelooven, &c. te kennen gevende, dat hij doe hij noch ongeloovigh was, niet anders en konde bewogen worden om het Euangelium voor de sekere waerheydt Godts t omhelsen, dan overwonnen zijnde door d' autoriteyt der Kercke. En wat wonder is doch dit, dat yemant die Christum noch niet en kent, op menschen siet? Soo en leert dan Augustinus aldaer niet dat het gheloove der geloovigen ghegrondt is op d autoriteyt der Ivercke: maer hij verklaert alleenlick dat de ongeloovige van de waerheyt des Euangeliums geen sekerheyt en souden hebben om haer selven aen Christo over te geven, indien 2) d' eendrachtigheyt van de Kerck haer daer toe niet en beweeghde. Ende dit wordt van hem een weynigh te voren beveslight, als hy aldus spreeckt: Wanneer ick mijn geloof prijse , en uwe' gheloof belacche, wat meent ghy dat ons in sulcken gheval 3) staet te oordeelen en te doen ? Gewisselick niet anders, dan dat wy alsulcke lieden 4) verlaten, die ons uytnoodighen en raden te bekennen dingen die seker gaen , en daer na ons 5) gebieden te gelooven dingen die onseker zijn: en dat wy ter andere zijden hen sullen 6) navolgen die ons noodigen en raden eerst te

1) waert dat. 2) waer 't dat. 3) kas. 4) die.

6) [] 6) □

gelooven , t geen wy noch niet en konnen verstaen , op | dat wij door het geloof stereker geworden zijnde, weerdigh worden te verstaen 't geen wy gelooven : als nu niet de menschen , maer Godt selfs ons verstandt inwendigh verlicht en versterekt? Dit zijn voorwaer de woorden van Augustinus: uyt deweleke yeder een afnemen kan, dat desen heyhghen Man niet dit gevoelen en heeft gehadt, alsof 1) hy ons geloof, t welck wy in de Schriftuer stellen 2), soude hangen aen 't goetduncken en believen van de Kerk: maer dat hy alleen heeft willen te kennen geven ('t welck wy oock voor goet aennemen) dat die geen die door den Geest Godts noch niet verlicht en zijn, door d' eerweerdigheydt der Kercke tot leersaemheyt ghebracht worden, soo datse er sich toe schicken , om 3) het gheloove Christi te leeren uyt den Euangelio: en dat aldus op desen voet d' autoriteyt van de Kerck zy een inleydingh waer door wy tot het geloove des Euangeliumsvoor-bereydtworden. Want, gehjek wy sien, hy wil dat der geloovigen sekerheyt op een gantsch ander fondament sal berusten. Ick en loochen andersins niet dat hy de Manicheen dickwils dringht met d' over-een-stemmingh van d' algemeene Kerck, als hy de Schriftuer, die sy verwierpen, wilde doen gelden. Waer toe dan oock dient dit verwijt daer med' hy Faustus doorstnjekt, dat hy sich d' Euangelische waerheydt niet en onderwierp, deweleke soo vastgeset, soo gevestight, met soo grooten heerlickheydt berucht en befaemt, en van den tijdt der Apostelen af door seker heel een reeks van steeds aen elkaer opghevolgde geestelijken 4) aengepresen was. Doch hy en bedoelt 5) nerghens te 6) leeren dat de geloofweerdigheydt en eerbiedingh die wy de Schriftuyr toedraghen, hanght aen het vonnis en besluyt der menschen. Hy en doet niet meer dan dat hy by brenght het ghevoelen van d algemeene Kerck waer in hy sijne wederpartijen te boven was , en 't welck derhalven in dese saeck veel vermocht. Isser yemant die hier van meerder bewijs begheert, die lese zijn_ boecksken Van de nuttigheydt des Geloofs: daer sal hy vinden dat hy geen andere verghemakkelinghe 7) om te gelooven en prijst, dan alleen sulck eene die ons 8) een deur opene, en tot een geschikt uitghangspunt sy 9), gelijck hy spreekt: maer dat wy nooit 10) op opinien en waerschijnlickheden kunnen 11) berusten , maer op de vast' en sekere waerheydt steunen moeten.

(p. 17.)

In 't selfde Boeek eap. 32.

1) dat. 2) toe dragen. 3) te vreden zijn. 4) achtervolgingen. 5) siet. 6) daer henen dat hy soude. 7) veerdigheydt. 8) die die ons. 9) een beijiiaem beginsel zij. 10) en dat wy nochtans. 11) niet.

Sluiten