Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

II. 4. 5.

oock selfs mot een lange reden in sijn vijfde Boeck tegen Julianus, dat de sonden behooren niet alleen tot de toelatingh of geduldigheyt, maer oock tot de mogentheyt Godts, op dat alsoo de vorighe sonden ghestraft souden worden, 't Geen sy insgelijcks by-brengen van de toelatingh dat is al te swack om staende te kunnen blijven. Godt wordt seer dickwils geseyt de verworpene godtloose te verblinden en te verharden, hare herten te ia 't eerste wenden, te buygen en te bewegen, gelijck Boeck, cap. 18. giJgj-g wijtloopiger geleert hebb'. Hoe en op wal wijse dit alles toegaet, en wordt gheensins verklaert wanneer men sijn toeEuJe dat op vlucht neemt tot de voor-wetenschap of toetweederiey wy- Qoc|ts. Wy antwoorden dan dat dit

verlatende. geschiet op tweederley wijse. Want dewijl sijn licht wech g'nenomen zijnd' in den (p. 115.) mensch niet anders dan duysternis en blindt | heydt overigh en blijft: dewijl sijn Gheest vertrocken zijnde, onse herten tot steenen verharden: dewijl deselve, wanneer sijn bestieringh ophoudt, tot verkeertheydt verdraeyt worden: soo wordt hy gevoeghlick geseydt die te verblinden, te verharden en te buygen , den welcken hy ontneemt de macht om te sien, te gehoorsamen en 't goede te vol2. Ueseivi- brengen. De tweede wijse, dewelcke met ge Jen Duyvei d'eygenschap der woorden naerder over een

overleveren op ^ ^ j t q ^ /om sjjn 0ordeelen uyt te

datse vergaen > V J J ..

en verderven, voeren door den Satan den dienaer sijns toorns) der godtloosen raedtslagen en voornemens schickt en stiert werwaerts hem goedtdunckt, dat hy hare willen opweckt, en Dent. 2. 29. haren arbeydt sterckt. Also wanneer Moses verhaelt, dat de Koningh Sihon den volcke gheen doorgangh en gaf, om dat Godt sijnen gheest verhardet en sijn herte gesterckt hadde , soo voeght hy terstont daer op het eynd' en ooghmerck dat Godt hier in voor hadde, Op dat hy hem, seght hy, in onse handen soud' overleveren, Waer uyt dan volgt, dewijl Godt wilde dat hy soude vergaen, dat dese verharding des herten van Godt zy voor-bereydet tot sijn val en ondergangh.

Heeriïcke 4 Na d'eerste wijse schijnt dit gesproken Schrifture, de- te zijn : HY beneemt den getrouwen de sprake: weicke devoor- ende der Ouden oordeel neemt hy wech. Hy seyde twee wij- neemt het herte van de hoofden des volcks en" de69voor- der aerde wech, ende doetse dwalen in 't gaendcteghen- Woeste daer geen wech en is. Item, Heere, rïZtc\oT- waerom doet ghv ons van uwe wegen dwawetenaehap en len ? [waerom] verstockt ghy ons herte, dat

toe-iatinghe wy u njet en vreesen ? keert weder om uwer Godts weder- . J , . fj ï

leggen. knechten wule, de stammen uwes ertdeels.

Ezcch. 7. 26. Want dese getuyghnissen geven veel meer te

TPobalrail20?200' verstaen hoedanig Godt de menschen maeckt,

lesa. 63. 17. wanneer hy haer verlaet, als hoe dat hy sijn

werck in haer volbrenglit. Maer daer zijn andere ghetuygenissen die verder gaen: ghelijck als daer zyn de ghene die daer melden van Pharao's verhardingh: lek sal het herte ExoJ. 4. 2. van Pharao verharden, dat hy u niet en ver- ^'0 hoore, en mijn volck gaen late. Daer na seght hy, Dat hy sijn hert verswaert en verstockt heeft. Heeft hy het verhardt, om dat hy 't niet vermurwt en heeft? dat is wel waer:

maer hy heeft noch wat meer gedaen, te weten, Dat hy Pharao's hert den Duyvei bevolen heeft, om dat in hertneckigheydt te stijven. Daerom hadd' hy te voren gheseydt, "ent. 2. 29. Ick sal sijn hert houden. Het volck gaet uyt Egypten-lant: d'inwoonders des landts komen hun vyandelick tegen. Van waer zijns' opgeweckt? Moses betuyght gewisselick voor den volcke dat het de Heere geweest zy die hare herten verstockt hadde. En de Phropheet de Psalm 105.25. selvigh' History verhalende, seght dat hy hare herten heeft verkeert op datse sijn volck souden halen. Nu en mooght ghy niet seggen datse van den raedt des Heeren ontbloot zijnde, haer selven ghestooten hebben. Want wordense verhardt en verkeert gemaeckt, soo wordense met voordacht tot dat selve geboghen. Daer beneffens, seght my doch soo dickwils als hy de sonden des volcks heeft willen te huys soecken, op wat wijs' heeft hy sijn werck in de verworpene volbracht?

Ghy kondt sien dat de kracht in 't wereken by hem zy gheweest, en dat sy hem alleen lesa g 26 daer in ghedient hebben. Daerom dreyghd' en 7. 18. hy somtijdts dat hy deselve door sijn aen- Ezech. 12.13. hitsen op-roepen en voort brengen sal: som- eQ 17 • 20tijdts wederom datse hem sullen zijn als een lerem. 50.23. net om d'Israëliten daer in te verstricken: Iesa- i«- 15somtijdts oock als een hamer om haer daer Een anders mede te slaen. Maer voornementlick heeft hij ^gXnu?' doe verklaert, hoe dat hy in hen niet ledigh ghe nomen, en is, als hy Sanherib noemt een bijl de- Eennoodige weicke door sijn handt gheordineert en gedreven was om te houwen 1). Augustinus be- de boven-gaenschrijft dit ergens niet qualick, wanneer hy <|e antwoordt,

J , , ö . 1,1, j-i dewelck uyt de

seydt dat het van naer komt datse sondighen: History Sauls

maer datse sondigende dit of dat doen dat en het getnyg-

sulcks komt uyt de kracht Godts, die met de de®ew^

duysternisse handelt na sijn wel-gevallen. dat des Satans

5. Voorts dat den dienst des Satans daer dienst altijt

. . *1 » , 1 tusschen komt

tusschen komt om de verworpen aen te nit- om de vei.wor. sen, soo dickwils als de Heere door sijne pene aen tehitvoorsienigheyt haer herwaerts en gintswaerts schickt en bestuyrt, dat sal genoeghsaem

toont dat Godt

bliicken selfs uyt een eenighe plaets. Want vryenonschuidaer wort in 't boeck Samuels dickmael ge- booJsheyt sevdt dat de Geest des Heeren weeck van ï.Sam. 16.14,

J en 18. 10. en 19. 9.

1) snijden. 2.1 hess. 2. 10.

Sluiten