Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

III. 14. 15. 16.

Teghen-werping genomen uyt de beroe-

minge van Paulus. l.Cor.9. 1,12.

1. Antwoort, aenwijsende den rechten sin des Apostels.

2. Antwoort, een alghemeyne Leer' uyt Chrysostomus voorstellende, (p. B13.)

Lucas 17. 9.

den dienst Godts, 't zy dat het de liefde betreft, en kan in den sin komen, 't welck niet en is begrepen onder Godes Wet. En indien het een deel der Wet is, soo en laet ons niet roemen van onse vrywillighe mildtdadigheydt en toegift, dewijl wy daer toe noodtsakehck verbonden zijn.

\ 5. En tot bewijs van d'overtollige wercken , wordt t'onrecht voort gebracht den roem van Paulus, daer med' hy roemt dat hy onder die van Corinthen willens afstandt ghedaen heeft van sijn recht, 't welck hy andersins hadde kunnen ghebruycken, indien hy ghewilt hadde: en dat hy hen-luyden niet alleen en heeft bewesen 't geen' hy uyt kracht van sijn ampt schuldigh was te bewijsen, maer dat hy oock boven sijnen schuldigen plicht gedaen heeft 't gheen hy ongehouden was te doen. Maer men behoorde te letten op de reden en oorsaeck die aldaer aengeteeckent staet, te weten, dat hy dat ghedaen heeft op dat hy den swacken geen aenstoot en soude gheven. Want de boose en bedriegelicke Leeraers sochten door desen schijn der goetwilligheydt haer selven den menschen aen te prijsen , op datse haren schadelicken leerstucken gunst en aengenaemheydt verkrijghen, en het Euangelium hatelyck 1) maken souden : soo dat Paulus haer door soodanigen middel en practijck moest verhinderen en teghen gaen, of andersins de Leere van Christus in perijckel stellen. Wel aen dan: Indien het een Christen-mensch vry staet yemanden ergernis te geven, wanneer hy sulcks kan verhinderen, soo bekenn' ick dat d'Apostel Gode bewesen heeft 't geen hy niet schuldigh en was: maer indien dit, 't welck Paulus dede, van eenen voorsichtighen Dienaer des Euangeliums met recht vereyscht wort, soo segg' ick dat hy gedaen heeft, 't geen hy schuldigh was. Eyndelick ofschoon er alsulcken oorsaeck niet en waer, soo is nochtans 't seggen van Chrysostomus altijdt waerachtigh, te weten, dat al wat wy | hebben en vermoghen, is van een en de se'ifde condity met het eygen goedt der slaven , 'twelck sonder twijffel in't gheheel harer heeren goedt is van weghen 't recht des eygendoms dat de heeren hebben over de slaven selven. Dit heeft oock Christus in de parabel ot gelijckenis aengewesen. Want hy vraeght of wy onsen dienstknecht sullen dancken, wanneer hy den gantschen dagh door menigherley dienst en arbeydt gheoeffent en vermoeyt zijnde, des avondts weder t'huys komt. Maer, sult ghysegghen, het kan gebeuren dat hy met meerder neer-

1) hatigh.

stigheydt en kloeckheydt gearbeydt heeft, dan wy van hem souden hebben durven eyschen. Laet het soo zijn: nochtans seggh ick dat hy niet meer ghedaen en heeft, dan hy uyt kracht van sijne dienstbarige condity schuldigh was: overmits hy met al sijn vermogen ons eyghen toebehoort. Ick en melde nu alhier niet wat het voor overtollige wercken zijn, die sy Gode soecken in de handt te steecken. Want het zijn beuselinghen die hy nooyt en heeft gheboden, die hy oock niet toe en staet, die hy oock niet en sal aennemen, wanneermen aen hem reeckeningh sal moeten overleveren. In I) dese beteeckenis en meeningh bekennen wy datter overtollighe wercken zijn : als van dewelcke by den Propheet gesproken wordt, daer hy seydt: Wie heeft sulcks van uwe handt ge-eyscht? Maer laet hun oock gedencken wat van sulcke wercken in een ander plaets wort geseyt: Waerom weeght ghy-lieden geit uyt voor 't gene dat geen broot en is ? en uwen arbeyt voor 'tgene dat niet versadigen en kan ? Het en valt wel voor sulcke ledige Doctoren en Leer-meesters niet swaer op sachte stoelen en sit-plaetsen onder de School-schaduwe van dese dingen te disputeeren. Maer als den oppersten Rechter op sijnen Rechter-stoel sal geseten zijn , dan sullen alle sodanige ydele leeringen moeten verdwijnen. Dit, dit, segg' ick, behoordemen t'ondersoecken, met wat een vertrouwen en vrymoedigheydt wy ons aldaer sullen kunnen beschermen, en niet wat wy hier en daer in de scholen en hoecken rallen en snateren kunnen.

16. Wy moeten in desen deele voornementhck twee pesten uyt onse herten verdrijven , Eerstelick dat wy geen vertrouwen en stellen op de gerechtigheyt der wercken: ten anderen dat wy op onse wercken niet en roemen. De Schriftuyr beneemt ons doorgaens allerley vertrouwen der wercken, wanneerse leert dat all' onse gerechtigheden voor Godts aenschijn stincken , 't en zy dat die van Christus gherechtigheydt eenen soeten reuck treeken : dat die niet anders en kunnen doen dan Godes wraeck ontsteecken, 't en zy datse door de vriendelickheydt van sijne barmhertigheydt verdragen en over 't hooft gesien worden. Aldus en laten ons de wercken niet anders overigh dan dat wy onsen Rechter verbidden, en met David belijden, dat gheen mensch voor hem en sal worden gherechtveerdight, indien hy van sijne dienstknechten reeckenschap wil afvorderen. En al hoewel Job, wanneer hy seydt: So ick godtloos ben, wee my, ende ben ick rechtveerdigh,

1) Nae.

3. Antwoort, dat haer overtollige wercken niet anders en zijn dan seer ydele benselingen.

a. 1. 12.

Tesa. 55. 2.

4. Antwoort, dat de Hcylige Schriftuyr ons alle vertrouwen op de gherechtigheydt onser werken beneemt.

Psalm 143. 2.

lob 10. 15.

Sluiten