is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding in de zielkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De reactietijd bij de woorden: water, schip, zee en zwemmen, die alle op de één of andere wijze met het „zelfmoordcomplex" samenhangen, is naar verhouding opvallend lang. Blijkbaar doet de onbewuste of misschien bewuste herinnering door haar onlustwekkende karakter zich als weerstand gelden. Het verdrinkingscomplex werkt in ieder geval duidelijk remmend op het associëeren in.

Ter controle gaf Jung nog eens dezelfde woorden en verzocht, op de prikkelwoorden dezelfde reacties te herhalen. Het resultaat was als volgt: (+ beteekent: hetzelfde reactiewoord).

Prikkelwoord Reactie Reproductie

hoofd haar +

groen weide +

water diep zwemmen

steken mes +

lang tafel +

schip vergaan stoomschip

vragen antwoorden +

wol breien +

koppig vriendelijk +

zee water blauw

ziek gezond +

inkt zwart +

zwemmen kunnen water

Men ziet, hier vertoont zich hetzelfde verschijnsel in anderen vorm. Bij het eerste experiment bleek de associatie geremd, hier laat de herinnering in den steek; juist weer bij die woorden, welke met het pijnlijke, weggewerkte verdrinkingscomplex in één of andere associatieve verbinding staan.

Onmiskenbaar is dit methodisch onderzoek van waarde om door te dringen tot wat zelfs voor den persoon in kwestie totaal kan zijn weggezonken, tot vroegere gedachtengangen of ervaringen, die zoo diep verborgen werden, dat zij ook buiten bereik van den persoon zelf zijn geraakt. Ze liggen dieper, zijn ook vaak van anderen aard dan gewone onaangename ervaringen.

Zoo in het dagelijksche leven kent ieder wel van die belevingen, die men üever zich niet herinnert. Brengt een ander ze ter sprake, dan zegt men met afwerend gebaar: „Schei uit, praat daar niet van, laat dat rusten!" Dergelijke belevingen zijn niet verdrongen, ze liggen niet diep. Zeer zeker kunnen ze ongemerkt in stemmingen ongunstig nawerken, maar toch — men heeft ze nog geheel onder controle. Slechts omdat de herinnering eraan onprettig is, wendt men zijn aandacht liever af. En daarbij blijft het.

Bij de veel intiemere, veel dieper liggende en bepaald verdrongen complexen daarentegen ontstaat maar niet een onlustgevoel, zoodra in de richting ervan wordt getipt, maar doet zich vaak plotseling en onverklaarbaar onrust, angst of spanning voor. En zelfcontrole ontbreekt nagenoeg