Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Kuyper heeft er een begin mede gemaakt. In het voorstel tot wijziging van de wet op het hooger onderwijs verhief het de PolytechnischeJ5chool tot den rang eener hoogeschool voor technische wetenschappen. Den 19en Sept. 1903 diende het bij de Tweede Kamer een ontwerp in, om de wet op het Middelbaar onderwijs te herzien, om subsidie te verleenen aan bijzondere hoogere burgerscholen, en om het vakonderwijs wettelijk te regelen. En aan eene commissie droeg het op, om de Regeering te dienen van advies over de reorganisatie van heel ons onderwijs en over de aaneenschakeling van al zijne deelen.*)

35. Heel deze toestand bewijst, hoezeer ambachtsschool en burgerschool in betrekkelijk korten tijd zich eene breëde plaats in ons onderwijs en onze opvoeding hebben veroverd. Toevallig is dit verschijnsel niet; het hangt samen met de enorme ontwikkeling der moderne maatschappij. De gewone burger niet alleen, maar ook de handwerksman en de arbeider hebben thans aan de lagere school niet genoeg; zij hebben uitgèÏÏreid, meer uitgebreid lager, middelbaar onderwijs noodig. Niet alleen de kinderen van de hoogere maar ook van de lagere standen, van de arbeiders, van de „proletariërs" maken aanspraalc op eene algemeene ontwikkeling en op opleiding voor een of ander beroep. En deze beroepen zijn in aantal en in intensiteit zoo toegenomen, dat er de veelzijdigste en degeUjkste voorbereiding voor vereischt wordt. Het geringste handwerk begint opleiding te verlangen; er is niets, dat louter empirisch, instinctief te verrichten is; het bewuste handelen breidt zich overal uit, en de examens worden daardoor steeds zwaarder en dalen hoe langer hoe lager af. En niet alleen nemen de intellectueele, maar tegelijk daarmee ook de technische eischen toe; vaardigheid paart zich aan kennis, met de ontwikkeling van het hoofd verbindt zich de vlugheid van de hand.

Zoo staan wij, ten aanzien van de leerstof, voor een drietal belangrijke verschijnselen. Ten eerste gaat het godsdienstig onderwijs hoe langer hoe meer uit onze opvoeding weg. De eerste Christelijke

3) De Commissie diende wel een uitgebreid plan van reorganisatie in, maar zag tot dusver nog weinig vrucht op haar arbeid. Bij de Tweede Kamer zijn echter nog aanhangig een wetsontwerp tot regeling van het voorbereidend hooger onderwijs en een ander tot regeling van het vakonderwijs. De aanneming van het voorstel-LlMBURQ c.s. gaf aan de bezitters van het H. B. S. diploma het jus promovendi in de natuurkundige en in de medische faculteit.

Sluiten