is toegevoegd aan uw favorieten.

Groote denkers

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

35

zekerde rechts-staat van een volk wordt naar buiten in gevaar gebracht door den krijgs-aanval van andere volkeren. Het eenige middel daartegen is een rechts-orde, die boven de enkele staten uitgaat en de staten organiseert, een federatie van alle staten onder een algemeene volks-rechtbank (Völkerareopag).

Aldus mondt het groote cultuur-probleem van de algemeene rechts-orde in de ontwikkeling der wereld-geschiedenis, waar te midden van het spel der vrijheid de macht der dingen als blinde noodzakelijkheid of als noodlot heerscht en aan de vrijheid datgene toevoegt, wat door deze alleen nimmer mogelijk ware geweest.

Zoo komen we tot de geschiedbeschouwing van het „System des transcendentalen Idealismus".

Gelijk de natuur-philosofie de ontwikkeling der natuur, zoo heeft de practische philosofie de ontwikkelings-geschiedenis der menschelijke vrijheid na te gaan. Het begrip der historie te bepalen is daarbij de taak van de philosofie der geschiedenis.

Een mechanische theorie der geschiedenis te geven is niet mogelijk. Want zulk een theorie is slechts denkbaar, waar het een object geldt, hetwelk aldus door een zekere wetmatigheid wordt beheerscht, dat vooruit te voorspellen is wat komen zal. Zulk een wetmatigheid bestaat echter klaarblijkelijk niet in het historisch gebeuren. In de geschiedenis heerscht de vrijheid, met deze de willekeur, weshalve het toeval zijn onberekenbaar spel drijft. De mythologie laat dan ook de geschiedenis met de eerste schrede uit de heerschappij van het instinct in het gebied der vrijheid, met het verlies van het gouden tijdperk of met den zondeval, dat is met de eerste uiting van willekeur,

beginnen (589).

Maar aan den anderen kant zou de geschiedenis geen philosofisch object kunnen wezen, indien ze geheel en al wetteloos en slechts een spel van willekeur en toeval heeten mocht. Daarom moeten in haar wetmatigheid en willekeur