Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toen wij stonden in de schaduw van dezen eik des geloofs, wat zou de ontroering dan onpeilbaar en onmetelijk geweest zijn.

Ook nu kan de sterkste man uit het antirevolutionaire kamp den traan der ontroering niet weerhouden, als hij denkt aan wat was; maar dan zou het één hartstochtelijk geween geweest zijn, als toen jozef begraven werd.

Alweer menschelijk gesproken, dat hadden wij niet kunnen hebben, dat zou te veel voor ons geweest zijn. Dr. Kuyper mocht niet eerder weggenomen worden, zou het werk Gods, in deze landen begonnen, geen schade lijden. De reformatie op zoo velerlei terrein des levens had God zelf zoo vast en onlosmakelijk aan zijn persoon gebonden, dat een plotseling, onvoorbereid verbreken onoverkomelijke schade veroorzaakt zou hebben.

Ik spreek weer naar den mensch, doch naar den mensch, die Gods leiding poogt te waardeeren.

En ik kan het niet anders zien dan zóó, dat voor ons een langzaam afsterven noodig was, opdat wij de oefenschool zouden doorloopen, waarin we moesten leeren óók van dezen man af te zien en alleen het beginsel, het Woord en den Koning vast te houden.

Men heeft ons vaak Kuypermarionetten gescholden; op mij heeft dergelijke kritiek nooit eenigen indruk gemaakt en ik heb nooit een air van zelfstandigheid aangenomen, om te toonen, dat ik er tegenover hém wel een eigen meening op na durfde te houden.

Misschien klinkt dit op zichzelf reeds ietwat zelf-ingenomen, maar het is in alle bescheidenheid opgemerkt.

Aan dat zoogenaamde marionettenspel zat anders wel een aangename zijde. Het is immers wel gemakkelijk, als ge u achter een ander kunt stellen, die de ergste slagen opvangt. Want het was toch vaak zóó, dat we bij felle aanvallen die de tegenpartij op ons deed, bij ons zelf dachten: Dr. Kuyper zal wel verantwoording doen en ons meteen den weg wijzen, dien wij nu verder hebben te gaan.

Natuurlijk, aan deze handelwijze kleeft een gevaar. Zoo'n verhouding kan marionetten kweeken.

Men moet dan daarbij echter één ding niet vergeten. En wel dit, dat Dr. Kuyper geen nieuwe leer predikte, wel een nieuwe partij vormde, doch dat deze samengebonden werd door een levensbeginsel, dat allen droeg. Wat er leefde, bewust, doch vaak onbewust, in de harten van ons Christenvolk, dat kreeg gestalte en vorm in Kuypers werken en daden. Daarom zei geloovig Nederland bij intuïtie, door het intuïtieve leven, dat veelszins verborgen was, ja en amen op wat zijn mond sprak of uit zijn pen vloeide.

Marionetten leven niet, handelen niet zelf! Anti-revolutionairen zijn altijd strijders geweest, die ook in de handelingen van den leeftocht waren ingewikkeld, die de krijgsorders met volle toestemming onderschreven en het doel kenden, dat nagestreefd moest worden.

De Residentiebode schreef deze week, dat Dr. Kuyper kon zeggen: Koning, kan ik niet zijn, prins is mij te gering, ik ben Kuyper.

Ik zou een andere beeldspraak willen gebruiken: Hij was niet

Sluiten