Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

er plotseling een inzinking gekomen, die naar het eind van den 83-jarigen partijleider voerde.

En zoo verdwijnt dan uit ons openbare leven een figuur, die meer dan een halve eeuw daarin een overheerschende plaats heeit ingenomen, met de onvermijdelijke gevolgen van sterke aantrekkingskracht voor den een, en afstuiting voor den ander. De bewondering van sommigen groeide aan tot aanbidding. Maar de afkeer van anderen werd vaak tot haat.

Ergens in Zwitserland, een 30 jaar geleden, zoo lazen we onlangs in, we weten niet meer welk blad, had Dr. Kuyper, die in zijn goede jaren een hartstochtelijk bergbeklimmer was, op zijn weg een Hollander ontmoet, die met hem, opgewekt pratend, de bergen inging, tot dat zij zich aan elkaar voorstelden. Toen Dr. Kuyper had gezegd wie hij was, zei de andere dat hij dan niet verder met hem mee kon gaan. Dat was een liberaal, die niet erg breed van inzicht was; maar hij gaf de meening van veel zijner geestverwanten uit die dagen weer.

Maar nu ook een symptoom uit zijn eigen kring van geestverwanten. Zijn oude vriend en medestander Jhr. De Savornin Lohman, werd als hoogleeraar aan de Vrije Universiteit afgezet, en werd na hun scheiding schier dagelijks in De Standaard bekritiseerd op vaak bittere en zeer onheusche manier, wat omgekeerd de Nederl. tot telkens herhaald scherp verweer bracht. Zijn mede-leerling van Groen van Prinsterer, zijn medehelper bij het ten uitvoer brengen van diens politiek testament, Prof. Fabius, overstelpte in zijn tijdschrift Dr. Kuyper met honende kritiek. Zijn beste discipelen en adjudanten als Heemskerk, Talma, Diepenhorst e. a. hebben zware jaren gehad door de hardnekkige tegenwerking en regelrechte bestrijding van uit de Kanaalstraat.

Al die dingen teekenen den man: Dr. Kuyper was een strijder van inborst, die nooit week voor een andere meening dan de zijne en wiens handelingen tot verzet prikkelden.

Het huidige geslacht heeft het slechts van hooren zeggen welk een sensatie die buitengewoon welsprekende jonge predikant uit Beesd, (na 1867 uit Utrecht, na 1870 uit Amsterdam) maakte, door zijn niets en niemand ontziende verdediging van de rechten der streng geloovige Protestanten tegenover den hooghartig-zelfgenoegzamen overheidsgeest dier dagen, die oprecht meende met algemeene christelijke begrippen voldoende vrijheid te geven aan allen. Hij werd toen beschouwd als een revolutionair, als een gevaarlijke oproerstoker.

Toch was, wat Dr. Kuyper propageerde, niet nieuw. Het was de herhaling en voortzetting van wat Groen van Prinsterer, als man van den Réveil, steeds had voorgestaan tegenover Thorbecke.

Sluiten