is toegevoegd aan uw favorieten.

Gedenkboek ter herinnering aan het overlijden van Dr. A. Kuyper en de sprake die daarbij uit de pers voortkwam

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

schiedenis der laatste eeuw, ja de merkwaardigste misschien, — zoo is Abraham Kuyper uit de rijen der levenden gescheiden.

Maar boven den hartstocht der schier vergodende liefde en boven den hartstocht der verguizende haat rijst aan dit graf de huldigende eerbied uit, die den groote erkent, en gaarne bereid is juist uit deze grootheid den omvang der schaduw te verklaren, die achter zijn giganten-gestalte viel!

„De Tribune" 10 Nov. 1920.

Er is ongetwijfeld een groot man heengegaan in Nederland, een man, zooals maar al te zelden, in deze lage landen, sedert de zatheid der regenten reeds sinds de zeventiende eeuw dit volk degenereerde, opstond.

Abraham Kuyper was — en dat zegt niet weinig, maar vèèl — een staatsman; en hoe ongelooflijk het onzen kameraden misschien in de ooren klinkt, omdat hij hun man niet was, een volkstribuun bovenal.

Hij was de propagandist, de agitator, de organisator, de politicus van ééne volks-klasse, die in het Nederland van het midden der vorige eeuw door het opkomen van de „liberale" bourgeoisie in de verdrukking geraakte, de kleine luyden.

In de vorige eeuwen was Oranje het plechtanker dezer volks-klasse geweest tegen de regenten, maar in de negentiende eeuw nam de groote burgerij Oranje in haar dienst om dit huis met onttroning te dreigen als het haar wil niet deed.

En Oranje bukte.

Toen werd — na het midden der eeuw, tegen '70, toen de PruisischDuitsche expansie zich hier begon te doen gevoelen — Kuyper de heraut der vertrapte klasse.

Het moderne proletariaat, nauwelijks nog in Nederland bestaand toen, zou eerst korten tijd later zijn heraut vinden in de juist voor een jaar gestorven Domela Nieuwenhuis.

Kuyper heeft het middel gevonden om deze klasse, die politiek ontrecht, economisch misdeeld, en moreel en wetenschappelijk niets was, voor haar politieke en economische rechten te doen strijden, en haar in karakter en kennis te verheffen.

Hij heeft dat gedaan met de eenige ideologie waarmede deze ten ondergang gedoemde klasse te organiseeren viel: de clericale.

In de kleine kerk, los van de bonzen der groote, vonden de kleine luyden zichzelf.

Kuyper was hun ideologische voorman in de door hem geleide Heraut, hun politieke leider in de door hem meenen wij gestichte Standaard, hun wetenschappelijke gangmaker in de door hem tot