is toegevoegd aan uw favorieten.

Gedenkboek ter herinnering aan het overlijden van Dr. A. Kuyper en de sprake die daarbij uit de pers voortkwam

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Roomsche Kerk bestreed, wat Dr. Schaepman in de Tweede Kamer deed verklaren „dat aan geen inrichting van hooger onderwijs scherper wapenen tegen zijn eigen Kerk zouden gesmeed worden, dan juist aan de Vrije Universiteit" (Eer is teer, pag. 10), schreef de politicus Kuyper in zijn Sympathieën van 1898:

„Van Rome scheiden ons historische traditiën, die we nimmer laten verbleeken; maar vergeten mag daarom geen oogenblik, dat in de generale positie, beginselen en belangen *) ons telkens weer tot het trekken van één lijn met de Roomsche Staatspartij nopen zullen.

„Beiderzijds pleit men voor het geloof als uitgangspunt. Beiderzijds stelt men den eisch, dat God, en niet de mensch, den regel ook in de Staatkunde stelle. Beiderszijds ijveren we voor de vrijheid van de kerk van Christus tegenover de macht van Staat (sic!). Beiderzijds gevoelen we het hoog belang der zending i.i onze koloniën."

Wie zich thans „sine ira et studio" aan het bestudeeren van Kuypers onvergelijkelijken boekenschat (125 deelen) zet en vergelijkingen maakt met den tegenwoordigen tijd, moet zich, ondanks den vaak ontstellend-sophistischen betoogtrant met zijn eigenaardige historische combinaties, verbazen, hoe deze merkwaardige man zich zijn profeet-, priester- en koningschap — zooals de Calvinist bij voorkeur dit noemt — ten volle bewust is geweest.

Zeker hij voelde zich profeet; maar zijne profetieën zijn onontkoombare logische consequenties, ofschoon meermalen getrokken uit disputabele praemissen. In zijn Stone-lectures (Calvinism and the future pag. 232-235), in zijn „Evolutie", schemert steeds het pessimisme door, dat hem ten opzichte van Europa's toekomst beheerscht. Hoort hem in zijn „Verflauwing der grenzen" van 1892, waarin hij de komende toestanden aldus profeteert:

„Max Müller heeft eens de Nirvana van den Yoghui geteekend in „het beeld van een lamp, die werd uitgeblazen. Welnu, naar zulk een „sociaal Nirvana, zie ik, zoo niets de verzwakking der grenzen stuit, „ook de volkeren van Europa zich heenbewegen. Als in Uw lichaam „de grens tusschen Uw aderweefsel en het vleesch Uwer spieren „verstoord werd, volgt met een avayxfj, die door niets is af te wen„d<en, de ontbinding van het lijk", (pag. 41).

Ongetwijfeld, hij was priester: een priester voor zijn huis; een priester voor zijn volk, een hoogepriester voor zijne gemeente, niet in den engen, maar in den diepen zin van het woord.

Wat Calvijn eens schreef: „Or ga, ie suis maistre, non pas en tyran„nie: ie suis maistre, c'est a ceste condition, que ie soye aussi „frère: ie suis maistre, mais il y a un maistre commun au ciel et pour „moy et pour ceux qui me sont suiets: nous sommes ici tous comme „en une familie" *) gold voor Dr. Kuyper in den huiselijken kring en bleek treffend bij zijne uitvaart, waarbij ook het personeel werd geëerd

*) De cursiveering is van mij.

*) Calvijn, Opera XXVII blz. 357.